Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân áp dụng thuế suất 10% trên phần giá trị tài sản thừa kế vượt quá 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh thu nhập, chính thức có hiệu lực từ năm 2026.

Giới Thiệu: Thuế Thừa Kế Thay Đổi — Gia Đình Bạn Đã Sẵn Sàng?

Kể từ năm 2026, bức tranh thuế thừa kế tại Việt Nam sẽ có những nét vẽ mới. Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 – số 109/2025/QH15, chính thức có hiệu lực, mang theo một thay đổi đáng kể: ngưỡng chịu thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng được điều chỉnh. Đây không chỉ là một con số, mà là tín hiệu rõ ràng cho thấy chính sách thuế đang thích nghi với biến động kinh tế và mặt bằng giá tài sản hiện tại.

Cú Kiểm Toán nhận thấy, với nhiều gia đình, đặc biệt là những người có tài sản lớn tại các đô thị sầm uất như TP.HCM, Hà Nội hay Đà Nẵng, quy định mới này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch chuyển giao tài sản cho thế hệ sau. Thay đổi này không xóa bỏ thuế thừa kế, nhưng nó điều chỉnh cách chúng ta phải suy nghĩ và hành động. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa luật cũ và Luật 109/2025/QH15 là chìa khóa để tránh những rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có. Đừng để một thay đổi nhỏ lại gây ra vấn đề lớn.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển, giá cả hàng hóa và dịch vụ cũng không ngừng tăng lên. Ví dụ, giá xăng RON 95 tại Việt Nam hiện là 24.150 VND/lít, thấp hơn nhiều so với Singapore (49.050 VND/lít) hay Lào (41.181 VND/lít), nhưng vẫn cho thấy sự dịch chuyển đáng kể trong chi phí sinh hoạt so với nhiều năm trước. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị thực của các ngưỡng thuế, khiến việc điều chỉnh ngưỡng 10 triệu đồng đã lỗi thời trở nên cấp thiết. Luật mới, như Cú Kiểm Toán nhìn nhận, là một nỗ lực để cân bằng gánh nặng thuế với thực tế cuộc sống, một điều mà nhiều người vẫn chưa nắm bắt hết.

Soi Kỹ Luật 109/2025: Thuế Thừa Kế Có Gì Khác Luật Cũ?

Trước đây, dưới Luật Thuế TNCN 2007 và các văn bản hướng dẫn chi tiết như Thông tư 111/2013/TT-BTC, Thông tư 92/2015/TT-BTC, thuế đối với người nhận thừa kế, quà tặng được áp dụng khá đơn giản. Thuế suất cố định là 10% trên thu nhập tính thuế. Điều quan trọng là ngưỡng chịu thuế: chỉ phần giá trị tài sản thừa kế vượt trên 10 triệu đồng mỗi lần nhận mới phải đóng thuế. Ngưỡng này, qua nhiều năm, đã trở nên lạc hậu khi giá trị tài sản, đặc biệt là bất động sản tại các thành phố lớn, tăng chóng mặt.

Từ năm 2026, Luật 109/2025/QH15 sẽ thay đổi cục diện này. Thuế suất vẫn giữ nguyên 10% trên thu nhập tính thuế đối với cá nhân cư trú nhận thừa kế, quà tặng. Tuy nhiên, ngưỡng chịu thuế đã được nâng lên. Căn cứ Luật 109/2025/QH15, chỉ phần giá trị tài sản vượt trên 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh mới phải nộp thuế. Tức là, ngưỡng này đã được nhân đôi so với quy định cũ. Đây là một điểm cực kỳ quan trọng mà mọi người cần lưu ý.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế cũng rõ ràng hơn. Đối với thừa kế, đó là thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế. Với quà tặng, là thời điểm tổ chức/cá nhân tặng, hoặc thời điểm người nộp thuế thực nhận. Việc nâng ngưỡng này, theo Bộ Tài chính, nhằm mục tiêu giảm gánh nặng cho người nộp thuế ở các khoản thu nhập không thường xuyên và phù hợp hơn với mặt bằng giá tài sản hiện nay.

🦉 Cú nhận xét: Việc nâng ngưỡng là động thái khôn ngoan, giúp Nhà nước tập trung nguồn lực vào quản lý các giao dịch có giá trị lớn, đồng thời giảm thiểu thủ tục hành chính cho các khoản nhỏ hơn. Tuy nhiên, nó cũng đòi hỏi người dân phải cập nhật thông tin để tránh nhầm lẫn.

2.1. Ngưỡng Chịu Thuế: Thay Đổi Lớn Nhất

Dưới luật cũ, nếu bạn nhận một căn hộ tại quận 7, TP.HCM trị giá vài tỷ đồng, thì phần giá trị vượt trên 10 triệu đồng đã phải tính thuế TNCN. Với Luật 109/2025/QH15, ngưỡng này tăng lên 20 triệu đồng. Điều này có ý nghĩa rất lớn với các tài sản phi bất động sản như cổ phiếu, tiền mặt, vàng hay ô tô, đặc biệt là các khoản thừa kế nhỏ. Nhiều giao dịch thừa kế giá trị nhỏ nay sẽ không còn phải kê khai nộp thuế, giúp giảm tải thủ tục hành chính cho cả người dân và cơ quan thuế.

2.2. Thuế Suất và Công Thức Tính: Giữ Nguyên Nguyên Tắc

Dù ngưỡng có thay đổi, thuế suất vẫn duy trì ở mức 10% trên phần thu nhập tính thuế. Công thức cơ bản vẫn vậy, chỉ khác con số ngưỡng. Nếu trước đây là (Giá trị tài sản nhận thừa kế – 10 triệu đồng) × 10%, thì từ 2026 sẽ là (Giá trị tài sản nhận thừa kế – 20 triệu đồng) × 10%.

Như ví dụ trên, với tài sản trị giá 5 tỷ đồng tại Hà Nội, chênh lệch tuyệt đối không quá lớn. Tuy nhiên, với các khoản thừa kế nhỏ, có giá trị vài chục đến vài trăm triệu đồng, thì khả năng được miễn thuế thực tế tăng lên đáng kể, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính và tài chính cho nhiều hộ gia đình.

5 Sai Lầm Phổ Biến Người Việt Thường Gặp Về Thuế Thừa Kế Theo Luật 109

Trong thực tế tư vấn, Cú Kiểm Toán ghi nhận nhiều sai lầm lặp lại khi áp dụng các quy định về thuế thừa kế. Những sai lầm này sẽ càng dễ xảy ra hơn trong giai đoạn chuyển tiếp từ luật cũ sang Luật 109/2025/QH15. Hãy nắm rõ để không bị "sập bẫy" nhé.

Sai lầm 1: Nghĩ thừa kế "hoàn toàn không phải đóng thuế"

Một quan niệm phổ biến là "thừa kế là quyền của con cái nên không phải đóng thuế". Đây là một nhận định sai lầm cơ bản. Cả luật cũ và Luật 109/2025/QH15 đều coi thừa kế là một loại thu nhập chịu thuế TNCN, trừ các trường hợp được miễn cụ thể. Ngay cả khi ngưỡng chịu thuế được nâng lên 20 triệu đồng, Luật 109 vẫn đánh thuế 10% trên phần giá trị vượt ngưỡng. Nếu không kê khai, người nhận thừa kế có thể gặp rủi ro khi thực hiện các thủ tục sang tên nhà đất tại các văn phòng đăng ký đất đai ở Hà Nội hay TP.HCM.

Sai lầm 2: Không phân biệt miễn thuế do quan hệ thân nhân với miễn thuế do ngưỡng 20 triệu

Luật thuế quy định các trường hợp miễn thuế thừa kế dựa trên quan hệ giữa người cho và người nhận, ví dụ giữa vợ chồng, cha mẹ – con (căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 về hàng thừa kế). Rất nhiều người nhầm lẫn hai nguyên tắc này:

Nếu hiểu sai, có thể dẫn đến hai rủi ro lớn: tự nộp thuế trong khi thực ra được miễn hoặc không kê khai, không nộp thuế trong khi vẫn phải nộp. Sự nhầm lẫn này có thể gây thiệt hại tài chính hoặc vướng mắc pháp lý không đáng có. Bạn có thể dùng công cụ tính thuế thừa kế của Cú Thông Thái để kiểm tra ngay trường hợp của mình.

Sai lầm 3: Chia nhỏ thừa kế để "né" ngưỡng 20 triệu

Một số người có xu hướng chia nhỏ tài sản như cổ phiếu, tiền mặt, vàng thành nhiều lần, mỗi lần dưới 20 triệu đồng để tránh phải nộp thuế. Tuy nhiên, các cơ quan thuế tại TP.HCM, Hà Nội ngày càng tăng cường kết nối dữ liệu với các ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, VietinBank, Techcombank, và các tổ chức trung gian thanh toán. Họ hoàn toàn có thể xem xét tổng thể giao dịch nếu phát hiện dấu hiệu chia nhỏ bất thường. Trong trường hợp bị coi là hành vi trốn thuế, người nộp thuế có thể bị truy thu và xử phạt theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14. Minh bạch tài chính là cách tốt nhất để đảm bảo an toàn pháp lý.

Sai lầm 4: Nhầm lẫn giữa thuế thừa kế và lệ phí trước bạ, phí công chứng

Khi làm thủ tục nhận thừa kế nhà đất tại Văn phòng công chứng và Văn phòng đăng ký đất đai (ví dụ: Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận 1, TP.HCM), người dân thường phải nộp nhiều khoản như lệ phí trước bạ, phí công chứng, phí đo vẽ… Điều này dễ khiến họ nhầm tưởng đó là thuế thừa kế. Thực tế, các khoản này hoàn toàn khác nhau:

Nhầm lẫn các khoản này khiến nhiều người đánh giá sai chi phí thực sự của việc nhận hoặc để lại tài sản thừa kế. Hãy rõ ràng từng khoản một để lập kế hoạch tài chính chính xác.

Sai lầm 5: Không cập nhật Luật 109, vẫn áp dụng ngưỡng 10 triệu

Do Luật 109/2025/QH15 chỉ có hiệu lực từ năm 2026, nhiều tài liệu, bài viết cũ, video từ năm 2023–2024 vẫn nhắc tới ngưỡng 10 triệu đồng theo luật cũ. Điều này khiến kế toán, chuyên gia và cả cá nhân rất dễ áp dụng nhầm. Trong giai đoạn 2026–2027, đây sẽ là lỗi phổ biến:

Hãy luôn kiểm tra thông tin từ các nguồn chính thống và cập nhật nhất. Bạn có thể truy cập công cụ so sánh thuế 2025 vs 2026 của Cú Thông Thái để nắm rõ hơn các thay đổi.

Bài Học Cho Nhà Đầu Tư và Gia Đình Có Tài Sản Lớn Tại Việt Nam

Với những thay đổi pháp lý quan trọng như Luật 109/2025/QH15, việc chủ động nắm bắt thông tin và có kế hoạch rõ ràng là điều tối cần thiết. Cú Kiểm Toán đưa ra 4 bài học quan trọng để bạn quản lý tài sản và thuế hiệu quả:

Kết Luận

Luật 109/2025/QH15 không xóa bỏ thuế thừa kế mà là một sự điều chỉnh chiến lược, phù hợp với xu hướng hiện đại trong quản lý thuế thu nhập từ tài sản tại Việt Nam. Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng là tín hiệu tích cực, giảm gánh nặng cho các khoản nhỏ và giữ vai trò điều tiết với tài sản lớn. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi sự chủ động từ mỗi cá nhân và gia đình trong việc cập nhật thông tin và lập kế hoạch tài chính chặt chẽ.

Đừng để những sai lầm phổ biến khiến bạn phải trả giá. Nắm rõ luật, cập nhật thông tin, và sử dụng các công cụ hỗ trợ là cách tốt nhất để quản lý nghĩa vụ thuế một cách thông minh và hiệu quả. Cú Kiểm Toán hy vọng bạn đã có cái nhìn tổng quan và sẵn sàng cho những thay đổi sắp tới.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn.