Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là mức thuế suất 10% áp dụng trên phần thu nhập tính thuế từ tài sản thừa kế vượt quá ngưỡng 20 triệu đồng/lần phát sinh, một thay đổi đáng kể so với ngưỡng 10 triệu đồng của Luật cũ. Quy định này tác động trực tiếp đến kế hoạch tài sản của các gia đình Việt Nam, đặc biệt là những người có bất động sản và tài sản tài chính lớn.

Giới Thiệu: Luật Thuế Thừa Kế Mới – Đã Đến Lúc Soi Kỹ Từng Con Số

Đúng 01/7/2026, kim đồng hồ sẽ điểm. Và cùng lúc đó, Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Đây không chỉ là một đạo luật mới, mà là một cuộc cải cách mạnh mẽ, đặc biệt là với thuế đối với thừa kế.

Bạn nghĩ ngưỡng 10 triệu hay 20 triệu thì có khác biệt gì? Cú Kiểm Toán nói thẳng: khác biệt rất lớn, nhất là với những gia đình có tài sản tích lũy tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng. Việc hiểu đúng, hiểu sâu cách tính thuế thừa kế theo luật mới là chìa khóa để lập kế hoạch tài chính – thừa kế thông minh. Đừng để đến lúc phát sinh mới tá hỏa!

Bài viết này sẽ mổ xẻ từng chi tiết, so sánh Luật 109 với quy định cũ, và chỉ ra những tác động thực tế đến từng đồng tài sản của người Việt. Hãy cùng CuThongThai nắm rõ luật, làm chủ tương lai tài chính của mình!

🦉 Cú nhận xét: Luật 109/2025/QH15 không chỉ là văn bản pháp lý, mà là một tín hiệu rõ ràng từ Nhà nước về việc quản lý và điều tiết nguồn thu từ tài sản. Nắm bắt sớm là lợi thế.

Thuế Thừa Kế Trước Luật 109: Quy Định Cũ Bạn Cần Biết

Trước khi Luật 109/2025/QH15 đổ bộ, thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Thuế TNCN 2007 (và các lần sửa đổi). Thu nhập từ thừa kế luôn được xem là thu nhập chịu thuế.

Cụ thể, các khoản thu nhập từ thừa kế như bất động sản, chứng khoán, phần vốn góp, hay các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, đều nằm trong diện phải nộp thuế TNCN. Thuế suất phổ biến áp dụng cho thừa kế lúc bấy giờ là 10% trên phần thu nhập tính thuế. Tức là, sau khi đã loại trừ các khoản được miễn, nếu có, phần còn lại sẽ bị áp 10%.

Điểm mấu chốt là ngưỡng giá trị để xác định thu nhập chịu thuế: chỉ cần trên 10 triệu đồng/lần là bạn đã phải "lọt vào tầm ngắm" của cơ quan thuế. Quy định này cũng áp dụng cho các khoản thu nhập khác như trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại. Điều này khiến không ít hộ gia đình, đặc biệt là những gia đình có bất động sản giá trị tại trung tâm Hà Nội hay TP.HCM, lo lắng về gánh nặng thuế khi chuyển giao tài sản cho thế hệ sau. Bởi bản chất, thừa kế được xếp chung vào nhóm "thu nhập khác" và đánh thuế khoán 10%, có phần cứng nhắc so với sự biến động giá trị tài sản.

Điểm Mới Nổi Bật Về Thuế Thừa Kế Trong Luật 109/2025

Luật 109/2025/QH15 vẫn giữ nguyên tắc: thu nhập từ nhận thừa kế là thu nhập chịu thuế đối với cá nhân cư trú. Thuế suất cũng không đổi, vẫn là 10% trên thu nhập tính thuế. Vậy đâu là điểm mới đáng chú ý?

Cú Kiểm Toán xin nhấn mạnh một thay đổi quan trọng giúp giảm đáng kể số người phải nộp thuế thừa kế: ngưỡng thu nhập chịu thuế đã được tăng lên. Cụ thể, ngưỡng để tính thu nhập chịu thuế đối với một số khoản thu nhập từ trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, và đặc biệt là thừa kế, quà tặng được nâng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh. Điều này có nghĩa là gì? Nếu giá trị tài sản thừa kế (hoặc phần giá trị vượt ngưỡng) không quá 20 triệu đồng/lần, người nhận sẽ không phải nộp thuế TNCN đối với khoản thừa kế đó. Chỉ phần giá trị vượt trên ngưỡng mới bị tính thuế 10%.

Bên cạnh đó, Luật 109 còn có những điều chỉnh lớn về ngưỡng thu nhập chịu thuế, biểu thuế lũy tiến và mức giảm trừ gia cảnh. Dù những thay đổi này không tác động trực tiếp lên thuế suất 10% của thừa kế, nhưng chúng giúp tổng nghĩa vụ thuế của nhiều cá nhân giảm đi đáng kể. Cụ thể, biểu thuế lũy tiến giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, và mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng, cho mỗi người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng. Những điều chỉnh này, được luật hóa từ Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, tạo dư địa tài chính, giúp người nộp thuế có thêm nguồn lực để xử lý thuế phát sinh từ các khoản thừa kế lớn.

🦉 Cú nhận xét: Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng/lần là một điểm cộng lớn cho các khoản thừa kế nhỏ, giúp giảm gánh nặng hành chính và tài chính cho người dân. Tuy nhiên, với tài sản giá trị lớn, việc lập kế hoạch vẫn là tối quan trọng.

So Sánh Chi Tiết: Luật Cũ Với Luật 109 Về Thuế Thừa Kế

Để bạn dễ hình dung sự khác biệt, Cú Kiểm Toán đã tổng hợp các tiêu chí chính vào bảng so sánh dưới đây:

Rõ ràng, điểm đáng chú ý nhất với người Việt chính là ngưỡng 20 triệu đồng/lần. Con số này, tuy nhỏ so với giá trị nhà đất ở Hà Nội hay TP.HCM, nhưng đủ để loại bỏ việc phải quyết toán thuế đối với rất nhiều tài sản và khoản thừa kế có giá trị vừa phải. Ví dụ, một khoản tiền gửi tiết kiệm, một lượng vàng nhỏ, hay các đồ gia dụng có giá trị không quá lớn, giờ đây sẽ không cần kê khai và nộp thuế, giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính cho người dân.

Tác Động Thực Tế Đến Người Việt: Ai Bị Ảnh Hưởng?

Hộ gia đình sở hữu bất động sản tại đô thị lớn

Đối với các hộ gia đình sở hữu bất động sản tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, giá căn hộ bình dân hiện phổ biến trong khoảng 40–60 triệu đồng/m² ở nhiều quận. Còn nhà đất mặt tiền trung tâm có thể lên tới vài trăm triệu đồng/m². (Theo dữ liệu tổng hợp từ CBRE, Batdongsan.com.vn giai đoạn 2024–2025). Do đó, hầu hết các trường hợp thừa kế nhà đất đều vượt rất xa ngưỡng 20 triệu đồng.

Với các gia đình có nhà phố trị giá 5–10 tỷ đồng, nếu không thuộc diện miễn thuế trong quan hệ thân thích (như vợ chồng, cha mẹ – con), phần giá trị tài sản thừa kế sau khi trừ ngưỡng 20 triệu đồng vẫn phải chịu thuế 10%. Tuy nhiên, việc nâng ngưỡng từ 10 lên 20 triệu đồng dù không miễn thuế hoàn toàn nhưng vẫn giúp giảm khối lượng thủ tục đối với các tài sản phụ, khoản thừa kế nhỏ đi kèm. Xu hướng hiện nay là người dân sẽ lập kế hoạch tài sản sớm: chia tách tài sản, chuyển nhượng từng phần, lập hợp đồng tặng cho đúng đối tượng thân thích để tận dụng các trường hợp miễn thuế bất động sản hiện có. Các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, BIDV, Techcombank cũng đã bắt đầu đẩy mạnh sản phẩm tư vấn quản lý tài sản – di sản cho khách hàng VIP từ 2024–2025, cho thấy tầm quan trọng của việc tối ưu thuế thừa kế khi Luật 109 có hiệu lực.

Người có tài sản tài chính (cổ phiếu, phần vốn góp, tiền gửi)

Đối với các tài sản tài chính như cổ phiếu, phần vốn góp, tiền gửi tiết kiệm, khi được nhận thừa kế, người nhận vẫn bị coi là có thu nhập chịu thuế, áp thuế suất 10% nếu giá trị vượt ngưỡng 20 triệu đồng. Tuy nhiên, cần lưu ý phân biệt: việc chuyển nhượng sau đó (ví dụ, bán chứng khoán, chuyển nhượng phần vốn góp) sẽ tuân theo các quy định riêng về thuế chuyển nhượng, không trùng với thuế thừa kế. Các nhà đầu tư cá nhân trên HOSE và HNX (ở TP.HCM và Hà Nội) cần hiểu rõ sự khác biệt này để tránh hiểu lầm là bị "đánh thuế hai lần" trên cùng một phần giá trị tài sản. Thuế khi nhận tài sản khác với thuế khi bán tài sản.

🦉 Cú nhận xét: Hiểu đúng bản chất từng loại thuế là cách tốt nhất để tránh những sai lầm đáng tiếc. Đừng để lầm lẫn giữa nhận thừa kế và chuyển nhượng tài sản.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: Tối Ưu Kế Hoạch Thừa Kế Với Cú Thông Thái

Từ những phân tích trên, giới trung lưu và giàu có tại các thành phố lớn sẽ ngày càng quan tâm đến việc lập kế hoạch di sản chi tiết hơn. Đây là thời điểm vàng để bạn hành động, thay vì chờ đợi và chịu phạt. Cú Kiểm Toán đưa ra 3 bài học đắt giá:

Mặc dù thuế suất thừa kế 10% giữ nguyên, nhưng việc giảm bậc thuế lũy tiến và tăng giảm trừ gia cảnh giúp nhiều cá nhân có thu nhập từ lương, kinh doanh… giảm áp lực thuế tổng thể. Phần "tiết kiệm thuế" này sẽ tạo thêm nguồn lực để xử lý nghĩa vụ thuế phát sinh từ thừa kế, giúp bạn chủ động hơn về tài chính.

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15, với hiệu lực từ 01/7/2026, mang đến những thay đổi không thể bỏ qua về thuế thừa kế. Dù thuế suất 10% vẫn được giữ nguyên, việc nâng ngưỡng chịu thuế từ 10 triệu lên 20 triệu đồng/lần là một điểm nhấn quan trọng, giúp giảm gánh nặng hành chính và tài chính cho nhiều trường hợp nhận thừa kế nhỏ.

Tuy nhiên, với khối tài sản lớn, đặc biệt là bất động sản tại các đô thị, việc lập kế hoạch tài sản và thừa kế sớm là điều kiện tiên quyết để tối ưu nghĩa vụ thuế. Đừng chần chừ, hãy bắt đầu ngay hôm nay để bảo vệ tài sản của mình và chuẩn bị tốt nhất cho thế hệ tương lai. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để kiểm tra và hoạch định tài chính của bạn!