Quy định kế toán thuế mới giai đoạn 2025–2026 tại Việt Nam bao gồm Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp, Luật Thuế GTGT sửa đổi, quản lý hộ kinh doanh qua sàn thương mại điện tử, số hóa quản lý thuế bằng VNeID và siết chặt thanh toán không dùng tiền mặt, nhằm tiệm cận chuẩn mực quốc tế và thích ứng kinh tế số.

Giới Thiệu: Kỷ Nguyên Mới Của Kế Toán – Thuế Tại Việt Nam

Thời điểm chuyển giao năm 2025–2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hệ sinh thái kế toán và thuế tại Việt Nam. Không còn là những điều chỉnh nhỏ lẻ, chúng ta đang chứng kiến một cuộc cách mạng toàn diện, từ chuẩn mực kế toán đến phương thức quản lý thuế, định hình lại cách các doanh nghiệp vận hành. Những thay đổi này không chỉ đơn thuần là cập nhật luật mà còn là sự chủ động thích nghi của Việt Nam với các xu hướng toàn cầu: kinh tế số, minh bạch tài chính và hội nhập chuẩn mực quốc tế.

Cú Kiểm Toán nhận thấy, các doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là những đơn vị hoạt động trong các trung tâm kinh tế lớn như TP.HCM hay Hà Nội, cần nắm rõ từng chi tiết. Việc chậm trễ thích nghi có thể dẫn đến những rủi ro lớn về thuế, bao gồm mất quyền khấu trừ, không được hoàn thuế hoặc bị xử phạt hành chính. Ngược lại, chủ động cập nhật sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh, giảm thiểu chi phí tuân thủ và tận dụng tối đa các ưu đãi chính sách.

🦉 Cú nhận xét: Giai đoạn 2025–2026 sẽ là thử thách thực sự về năng lực thích ứng của doanh nghiệp. Nắm bắt sớm là chìa khóa để tồn tại và phát triển.

Bài viết này sẽ soi kỹ từng con số, từng quy định mới, đồng thời đặt Việt Nam trong bức tranh so sánh với các quốc gia tiên tiến khác. Bạn sẽ có cái nhìn tổng thể về những gì sắp đến và cách để doanh nghiệp của mình luôn đi trước một bước.

Những Thay Đổi Lớn Về Kế Toán – Thuế Tại Việt Nam 2025–2026

Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan đang tích cực ban hành hàng loạt văn bản pháp lý mới, tạo ra một khung khổ pháp lý vững chắc hơn, minh bạch hơn. Đây là những thay đổi cốt lõi mà mọi doanh nghiệp không thể bỏ qua.

Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Mới: Thông Tư 99/2025/TT-BTC

Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC sẽ chính thức có hiệu lực, áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp. Thông tư này được kỳ vọng sẽ thay thế dần các thông tư cũ, mang lại sự tinh gọn và chuẩn hóa cho hệ thống kế toán doanh nghiệp. Theo Bộ Tài chính, phụ lục về sổ kế toán đã được rút gọn từ 45 mẫu xuống còn 42 mẫu, giúp các kế toán viên dễ dàng hơn trong việc áp dụng và thực hiện. Điều này không chỉ giảm bớt gánh nặng hành chính mà còn góp phần tiệm cận dần các chuẩn mực kế toán quốc tế, hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang IFRS cho các doanh nghiệp lớn.

Thông tư mới này chuẩn hóa các biểu mẫu và nguyên tắc ghi nhận, mang lại sự đồng bộ và minh bạch cao hơn trong công tác kế toán. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc những công ty đang hướng tới niêm yết trên thị trường chứng khoán, nơi yêu cầu về chuẩn mực báo cáo tài chính rất cao.

Cải Cách Mạnh Mẽ Thuế Giá Trị Gia Tăng (GTGT)

Luật Thuế GTGT sửa đổi (Luật số 48/2024/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 cùng với Nghị quyết 204/2025/QH15 mang đến nhiều điểm đáng chú ý:

Quản Lý Hộ Kinh Doanh, Cá Thể và Sàn Thương Mại Điện Tử

Từ 01/01/2026, phương pháp thuế khoán không còn áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Điều này đánh dấu một sự chuyển dịch lớn trong cách quản lý các đối tượng này. Đặc biệt, từ 01/7/2025, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng của mình, theo Điều 4 Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Đây là một động thái mạnh mẽ để quản lý chặt chẽ hơn hoạt động kinh doanh online và chống thất thu thuế. Để hiểu rõ hơn về cách tính thuế bán online, bạn có thể tham khảo công cụ tính thuế bán online 2026 của Cú Thông Thái.

Sự thay đổi này đưa Việt Nam gần hơn với mô hình của các nước như EU và Ấn Độ, nơi các nền tảng số đóng vai trò "khấu trừ tại nguồn" đối với người bán nhỏ lẻ. Điều này cũng đòi hỏi các sàn thương mại điện tử phải nâng cấp hệ thống và quy trình để đảm bảo tuân thủ.

Số Hóa Quản Lý Thuế và Định Danh Cá Nhân

Chuyển đổi số trong quản lý thuế và kế toán đang được đẩy mạnh. Từ 01/7/2025, số định danh cá nhân (số CCCD) sẽ chính thức thay thế mã số thuế cá nhân, áp dụng thống nhất trong quản lý thuế TNCN. Điều này yêu cầu doanh nghiệp và cá nhân phải thực hiện định danh điện tử và sử dụng tài khoản VNeID để kết nối hệ thống hành chính thuế trước 01/7/2025 theo Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 70/2025. Hóa đơn điện tử cũng được chuẩn hóa thêm, buộc doanh nghiệp phải dùng tài khoản VNeID để truy cập cổng dịch vụ.

Việc số hóa này không chỉ giúp giảm thiểu thủ tục giấy tờ mà còn tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc quản lý dữ liệu thuế. Đây là một bước đi tất yếu trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Gắn Với Khấu Trừ Thuế

Để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, từ 01/7/2025 doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (trừ một số trường hợp đặc thù). Dự thảo mới còn giảm hạn mức thanh toán tiền mặt từ 20 triệu đồng xuống 5 triệu đồng cho mục đích khấu trừ. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm khuyến khích thanh toán điện tử, tăng cường kiểm soát dòng tiền và chống thất thu ngân sách. Việc này cũng phù hợp với thông lệ quốc tế, nơi các giao dịch tiền mặt giá trị lớn thường khó được chấp nhận khi tính chi phí hợp lệ.

Doanh nghiệp cần rà soát lại chính sách chi tiêu nội bộ, ưu tiên các phương thức thanh toán chuyển khoản, thẻ hoặc qua các ví điện tử để đảm bảo điều kiện khấu trừ thuế GTGT. Việc này sẽ tác động lớn đến các doanh nghiệp có nhiều giao dịch mua bán nhỏ lẻ bằng tiền mặt.

Việt Nam Đang Đứng Ở Đâu: So Sánh Với Xu Hướng Quốc Tế

Nhìn vào bức tranh toàn cầu, Việt Nam đang thể hiện sự chủ động và nhanh nhạy trong việc điều chỉnh chính sách kế toán – thuế để phù hợp với bối cảnh kinh tế mới. Chúng ta không chỉ đang theo kịp mà còn có những điểm nhấn riêng biệt.

Chính Sách Thuế GTGT: Hỗ Trợ Kinh Tế Nội Địa

Trong khi nhiều nước EU áp dụng mức VAT chuẩn quanh 20% và dần quay lại mức cũ sau giai đoạn COVID-19, Việt Nam lại kéo dài chính sách giảm 2% thuế GTGT từ giữa 2025 đến hết 2026, đưa thuế suất phổ biến về 8% cho nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ. Đây là một động thái rõ ràng nhằm kích cầu nội địa và hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Mức 8% này thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của các quốc gia OECD, tạo ra lợi thế cạnh tranh về chi phí cho doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ trong nước.

Điều này cho thấy sự linh hoạt của chính sách thuế Việt Nam trong việc cân bằng giữa mục tiêu thu ngân sách và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia khác thường ưu tiên ổn định nguồn thu hơn trong dài hạn, trong khi Việt Nam vẫn đang ưu tiên kích thích tổng cầu.

Quản Lý Sàn Thương Mại Điện Tử: Bắt Kịp Xu Hướng

Việc Việt Nam áp dụng cơ chế yêu cầu sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán từ 01/7/2025 cho thấy sự bắt kịp nhanh chóng với khung pháp lý quốc tế. Các thị trường lớn như EU, Ấn Độ, và Hàn Quốc đều đã triển khai mô hình tương tự để hạn chế thất thu từ kinh tế số. Điều này giúp tạo ra sân chơi công bằng giữa kinh doanh truyền thống và kinh doanh online, đồng thời quản lý hiệu quả nguồn thu từ các hoạt động bán hàng trên mạng xã hội, livestream vốn rất sôi động.

Chuẩn Mực Kế Toán: Lộ Trình Phù Hợp

Trong khi nhiều quốc gia đã bắt buộc áp dụng IFRS, Việt Nam đang đi theo lộ trình từng bước với việc ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC. Thông tư này được xây dựng dựa trên IFRS nhưng có sự điều chỉnh để phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp Việt Nam. Hệ thống sổ sách và nguyên tắc ghi nhận mới linh hoạt hơn, phù hợp với doanh nghiệp đa dạng về quy mô. Điều này đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, tránh gây sốc cho nền kinh tế trong khi vẫn hướng tới mục tiêu hội nhập quốc tế về chuẩn mực báo cáo tài chính.

Thanh Toán Không Tiền Mặt và Dữ Liệu Thời Gian Thực: Hướng Tới Số Hóa Toàn Diện

Các nước tiên tiến như Hàn Quốc, Singapore, Brazil đã tích hợp hoàn toàn hóa đơn điện tử với hệ thống thuế quốc gia, cho phép dữ liệu gần như thời gian thực. Thanh toán tiền mặt giá trị lớn bị hạn chế nghiêm ngặt. Việt Nam, với việc giảm hạn mức thanh toán tiền mặt xuống 5 triệu đồng để được khấu trừ GTGT và yêu cầu sử dụng VNeID trong giao dịch với cơ quan thuế, đang tiến gần đến mô hình này. Đây là bước đi cần thiết để tăng cường minh bạch, chống gian lận thuế và tạo nền tảng cho một hệ thống quản lý tài chính số toàn diện.

Bên cạnh các chính sách thuế, chi phí vận hành doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh. Theo dữ liệu Cú Thông Thái (10/06/2026), giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.330 VND/lít, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan (34.099 VND/lít) hay Singapore (49.050 VND/lít). Điều này góp phần giảm thiểu chi phí vận chuyển và logistics, tạo lợi thế cho các doanh nghiệp Việt, mặc dù không trực tiếp là một quy định kế toán hay thuế mới.

Bài Học Cho Doanh Nghiệp Việt: Thích Nghi Hay Đánh Mất Lợi Thế

Những thay đổi sắp tới không phải là trở ngại, mà là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc, tối ưu hóa hoạt động và tăng cường tuân thủ. Các doanh nghiệp tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng – nơi tập trung hoạt động thương mại điện tử, xuất nhập khẩu và dòng vốn FDI – cần đặc biệt lưu ý.

1. Cập Nhật Quy Trình Kế Toán Nội Bộ

Ngay từ bây giờ, hãy bắt đầu rà soát và cập nhật lại toàn bộ quy trình kế toán nội bộ của doanh nghiệp theo tinh thần của Thông tư 99/2025/TT-BTC. Điều này bao gồm việc kiểm tra hệ thống sổ sách, các mẫu biểu và phần mềm kế toán hiện tại để đảm bảo tương thích với quy định mới từ năm tài chính 2026. Đừng đợi đến phút chót, việc chuyển đổi cần có thời gian và sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Một hệ thống kế toán linh hoạt sẽ giúp bạn quản lý dòng tiền và các giao dịch hiệu quả hơn, tránh những sai sót không đáng có.

2. Xây Dựng Chính Sách Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt

Với việc giảm hạn mức thanh toán tiền mặt xuống 5 triệu đồng để được khấu trừ thuế GTGT, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng và triển khai chính sách thanh toán không dùng tiền mặt. Hạn chế tối đa việc chi tiền mặt trên 5 triệu đồng cho các giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ muốn khấu trừ thuế. Thay vào đó, khuyến khích sử dụng chuyển khoản ngân hàng, thẻ tín dụng/ghi nợ, hoặc ví điện tử. Điều này không chỉ giúp tuân thủ quy định mà còn nâng cao tính minh bạch, giảm thiểu rủi ro thất thoát tiền mặt.

3. Thiết Lập Quy Trình Làm Việc Với Sàn TMĐT

Nếu doanh nghiệp của bạn hoạt động trên các sàn thương mại điện tử, hãy khẩn trương thiết lập quy trình làm việc rõ ràng với các nền tảng này. Từ 01/7/2025, sàn TMĐT có chức năng thanh toán sẽ khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra các chứng từ khấu trừ, sao kê và hóa đơn do sàn cung cấp để hạch toán và kê khai thuế một cách chính xác. Việc này giúp tránh các sai sót trong kê khai và đảm bảo nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ. Bạn có thể sử dụng các công cụ của Cú Thông Thái như công cụ tính thuế thương mại điện tử để theo dõi sát sao.

Kết Luận: Chuẩn Bị Tích Cực Cho Giai Đoạn Mới

Giai đoạn 2025–2026 là một thời kỳ đầy hứa hẹn nhưng cũng nhiều thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam. Các quy định kế toán – thuế mới, sự dịch chuyển mạnh mẽ sang kinh tế số và yêu cầu về minh bạch quốc tế đòi hỏi sự chủ động và thích nghi nhanh chóng. Từ Thông tư 99/2025/TT-BTC về chế độ kế toán, đến Luật Thuế GTGT sửa đổi, việc quản lý hộ kinh doanh qua sàn thương mại điện tử, số hóa quản lý thuế bằng VNeID và siết chặt thanh toán không dùng tiền mặt, tất cả đều hướng tới một hệ sinh thái tài chính và thuế hiện đại, hiệu quả hơn.

Doanh nghiệp nào nắm bắt sớm, chủ động chuẩn bị và tích cực chuyển đổi sẽ không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tận dụng được các ưu đãi, củng cố vị thế cạnh tranh. Cú Kiểm Toán luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong hành trình này. Hãy sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để luôn cập nhật và tuân thủ đúng luật.