Luật 109/2025/QH15 là một đạo luật mới cập nhật quy định về thuế thừa kế tại Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Luật này làm rõ các đối tượng chịu thuế, ngưỡng miễn thuế, và quy trình kê khai, nộp thuế để đảm bảo công bằng và minh bạch trong thu nhập từ thừa kế.

Luật 109/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, là một cột mốc quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế của Việt Nam. Đây là lúc Cú Kiểm Toán soi kỹ từng điều khoản để bạn không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi nào về thuế thừa kế. Luật này không chỉ làm rõ các quy định hiện hành mà còn bổ sung một số điểm mới, ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của người nhận thừa kế. Việc nắm vững các quy định này là chìa khóa để chủ động trong kế hoạch tài chính, tránh những phát sinh không đáng có.

Luật 109/2025/QH15: Quy Định Mới Về Thuế Thừa Kế

Luật 109/2025/QH15, cùng với các văn bản hướng dẫn chi tiết như Nghị định 65/2013/NĐ-CP và Thông tư 111/2013/TT-BTC, tiếp tục khẳng định nguyên tắc đánh thuế trên thu nhập từ thừa kế. Theo đó, thu nhập từ thừa kế là một loại thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu vượt quá ngưỡng quy định. Mục tiêu của luật là đảm bảo công bằng xã hội, đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

1. Đối Tượng Chịu Thuế và Ngưỡng Miễn Thuế

Căn cứ Điều 3 và Điều 16 của Luật Thuế TNCN (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 109/2025), thu nhập từ thừa kế là tài sản như bất động sản, chứng khoán, quyền sở hữu công nghiệp, tác quyền... nếu giá trị vượt quá 10 triệu đồng cho mỗi lần nhận. Đây là ngưỡng miễn thuế quan trọng mà người nhận thừa kế cần lưu ý. Nếu tổng giá trị tài sản nhận được từ một lần thừa kế vượt quá con số này, phần vượt sẽ chịu thuế. Ví dụ, nhận thừa kế 15 triệu đồng, chỉ có 5 triệu đồng chịu thuế.

2. Quy Trình Tính Thuế và Kê Khai

Quy trình tính và nộp thuế thừa kế theo Luật 109/2025 được Cú Kiểm Toán tóm gọn thành các bước sau:

Để đảm bảo tính chính xác và nhanh chóng, bạn nên tận dụng các công cụ hỗ trợ. Ví dụ, Máy Tính Thừa Kế của Cú Thông Thái được thiết kế để đơn giản hóa quá trình này. Chỉ cần nhập giá trị tài sản và quan hệ nhân thân, công cụ sẽ cho bạn biết số thuế ước tính cần nộp. Điều này giúp bạn chủ động hơn trong việc lập kế hoạch tài chính và tránh những sai sót không đáng có.

🦉 Cú nhận xét: Việc tự động hóa tính toán giúp giảm thiểu sai sót thủ công, một vấn đề phổ biến mà Cú Kiểm Toán thường thấy.

Các Trường Hợp Miễn Thuế Thừa Kế Theo Luật Mới

Luật 109/2025/QH15 tiếp tục duy trì và làm rõ các trường hợp miễn thuế cho thu nhập từ thừa kế, nhằm hỗ trợ các mối quan hệ thân thuộc trong gia đình. Việc hiểu rõ các trường hợp này là cực kỳ quan trọng để đảm bảo bạn không phải nộp thuế khi không cần thiết. Các trường hợp được miễn thuế bao gồm:

1. Miễn Thuế Cho Quan Hệ Huyết Thống và Hôn Nhân

Thu nhập từ thừa kế giữa vợ với chồng, cha đẻ/mẹ đẻ với con đẻ, cha nuôi/mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng/mẹ chồng với con dâu, cha vợ/mẹ vợ với con rể, ông nội/bà nội với cháu nội, ông ngoại/bà ngoại với cháu ngoại, anh chị em ruột với nhau là các trường hợp được miễn thuế hoàn toàn. Điều này được quy định rõ tại Điều 4 của Luật Thuế TNCN hiện hành và được Luật 109/2025 củng cố. Chỉ cần chứng minh được mối quan hệ hợp pháp, bạn sẽ không phải chịu thuế cho phần tài sản này.

2. Miễn Thuế Cho Tài Sản Là Đất và Nhà Ở Duy Nhất

Luật 109/2025 cũng làm rõ thêm về việc miễn thuế đối với thừa kế là đất ở, nhà ở gắn liền với đất ở, bao gồm cả tài sản gắn liền với đất ở hình thành trong tương lai mà chỉ có một quyền sở hữu duy nhất tại Việt Nam. Điều này nghĩa là nếu bạn được thừa kế một căn nhà hoặc mảnh đất là tài sản duy nhất của mình, bạn có thể được miễn thuế. Tuy nhiên, cần lưu ý các điều kiện cụ thể về diện tích, mục đích sử dụng và các quy định khác có thể được hướng dẫn chi tiết trong các nghị định, thông tư sau này. Cú Kiểm Toán sẽ cập nhật ngay khi có thông tin chính thức.

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Thừa Kế Hợp Pháp

Chủ động là chìa khóa để tối ưu nghĩa vụ thuế. Dưới đây là ba mẹo hợp pháp mà Cú Kiểm Toán khuyên bạn nên áp dụng, đặc biệt trong bối cảnh Luật 109/2025 sắp có hiệu lực:

1. Lập Kế Hoạch Chuyển Giao Tài Sản Sớm Và Minh Bạch

Thay vì chờ đến khi phát sinh thừa kế, việc lập di chúc và kế hoạch chuyển giao tài sản sớm có thể giúp giảm thiểu rủi ro và tối ưu thuế. Nếu tài sản được chia nhỏ thành nhiều phần và chuyển giao cho nhiều người (trong giới hạn miễn thuế 10 triệu đồng/lần nhận), hoặc chuyển giao cho những người thuộc diện miễn thuế (vợ/chồng, con cái, cha mẹ ruột), thì tổng số thuế phải nộp sẽ giảm đáng kể. Sử dụng Di Chúc Builder có thể giúp bạn soạn thảo các điều khoản minh bạch, hợp pháp, giảm thiểu tranh chấp và tối ưu thuế.

2. Tận Dụng Tối Đa Các Trường Hợp Miễn Thuế

Như đã đề cập, Luật 109/2025 vẫn giữ nguyên và làm rõ các trường hợp miễn thuế cho thu nhập từ thừa kế giữa các đối tượng có quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân. Đảm bảo rằng các giao dịch chuyển giao tài sản giữa những người thân này được thực hiện đúng quy định pháp luật, có đầy đủ giấy tờ chứng minh quan hệ để tránh bị truy thu thuế sau này. Đây là một trong những cách hiệu quả nhất để giảm thiểu nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.

3. Đánh Giá Lại Giá Trị Tài Sản Thường Xuyên

Giá trị tài sản, đặc biệt là bất động sản, có thể biến động theo thời gian. Việc theo dõi thị trường và cập nhật giá trị tài sản sẽ giúp bạn có cái nhìn chính xác hơn về nghĩa vụ thuế tiềm năng. Việc đánh giá chính xác giá trị tài sản khi làm thủ tục thừa kế là cực kỳ quan trọng để tránh bị tính thiếu hoặc thừa thuế. Theo Batdongsan.com.vn, giá trị bất động sản tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội có thể biến động 5-10% mỗi năm tùy phân khúc. Nắm bắt thông tin này giúp bạn ước tính nghĩa vụ thuế sát thực tế hơn.

Lưu ý quan trọng: Dù Luật 109/2025 có hiệu lực, các văn bản hướng dẫn chi tiết (Nghị định, Thông tư) có thể sẽ được ban hành sau đó. Do đó, việc theo dõi các cập nhật từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế là rất cần thiết. Cú Kiểm Toán sẽ luôn cập nhật những thông tin mới nhất để bạn không bỏ lỡ.

Kết Luận

Luật 109/2025/QH15 mang đến những thay đổi quan trọng về thuế thừa kế, đòi hỏi mỗi cá nhân và gia đình phải chủ động hơn trong việc tìm hiểu và tuân thủ. Việc hiểu rõ các quy định về đối tượng chịu thuế, ngưỡng miễn thuế, và các trường hợp được miễn giảm sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro pháp lý và tối ưu hóa tài chính.