Thuế thừa kế theo Luật 109/2025/QH15 là mức thuế 10% áp dụng cho phần giá trị tài sản thừa kế vượt ngưỡng 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh, có hiệu lực từ 01/07/2026. Luật này mở rộng loại hình tài sản chịu thuế nhưng giữ nguyên thuế suất, đồng thời miễn thuế cho chuyển giao tài sản nội tộc nhất định.

Ông bà ta thường nói: "Của để dành, của để đời". Nhưng thời thế đổi thay, những "của để đời" ấy nay đối mặt với những luật lệ mới, đặc biệt là Luật Thuế Thu nhập cá nhân 109/2025/QH15. Nhiều gia đình Việt, với khối tài sản tích lũy qua nhiều thế hệ, đang đứng trước một câu hỏi lớn: liệu di sản của họ có được bảo toàn trọn vẹn khi chuyển giao cho con cháu? Nền tảng Gia Tộc Cú Thông Thái đã ghi nhận sự quan tâm ngày càng tăng về vấn đề này.

Một sự thật bất ngờ mà dữ liệu từ các khảo sát truyền thông năm 2026 đã chỉ ra là: khoảng 98% người Việt chưa nắm rõ rằng thuế suất cho thu nhập từ nhận thừa kế vẫn giữ nguyên 10%, dù Luật 109/2025 đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ 01/07/2026. Con số này không chỉ là một thống kê, mà là một hồi chuông cảnh tỉnh về "khoảng trống" kiến thức tài chính vĩ mô trong cộng đồng.

Việc không hiểu rõ luật thuế có thể dẫn đến những mất mát tài sản đáng kể, không chỉ cho những gia đình giàu có mà còn cho cả những hộ gia đình có tài sản ở mức trung bình tại các đô thị lớn. Bài viết này, với vai trò của một Ông Chú Vĩ Mô, sẽ cùng quý vị giải mã Luật 109/2025, phân tích tác động và đưa ra những chiến lược cụ thể để bảo vệ di sản gia tộc.

Câu hỏi: Luật 109/2025/QH15 có gì mới về thuế thừa kế so với luật cũ?

Theo Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) 109/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2026, điểm thay đổi đáng chú ý nhất là việc nâng ngưỡng giá trị tài sản thừa kế phải nộp thuế từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh. Điều này có nghĩa là, nếu con cháu nhận thừa kế một tài sản có giá trị dưới 20 triệu đồng, họ sẽ không phải nộp thuế TNCN.

Nguồn tham khảo: Cú Thông Thái — Gia Tộc.

Tuy nhiên, một điều mà nhiều người đang hiểu lầm là về thuế suất. Theo các phân tích từ Dedica Law Firm và Vimo, thuế suất đối với thu nhập từ nhận thừa kế vẫn giữ nguyên ở mức 10% trên phần giá trị vượt ngưỡng chịu thuế. Điều này có nghĩa là, nếu bạn nhận thừa kế 100 triệu đồng, bạn sẽ chỉ phải chịu thuế 10% trên 80 triệu đồng (100 triệu - 20 triệu ngưỡng miễn).

Phạm vi tài sản chịu thuế cũng được mở rộng. Trước đây, các tài sản chịu thuế chủ yếu bao gồm chứng khoán, phần vốn trong tổ chức kinh tế, bất động sản và tài sản phải đăng ký sở hữu. Nay, Luật 109/2025 còn đề cập đến các loại tài sản mới của nền kinh tế số như tài sản số, vàng miếng, biển số xe trúng đấu giá, tên miền .vn, và tín chỉ carbon. Điều này đặc biệt quan trọng với những gia đình có danh mục đầu tư đa dạng tại các trung tâm tài chính lớn như TP.HCM và Hà Nội.

🦉 Cú nhận xét: "Việc tăng ngưỡng giúp giảm gánh nặng thủ tục cho các khoản thừa kế nhỏ, nhưng việc mở rộng phạm vi tài sản chịu thuế lại đòi hỏi người dân cần có cái nhìn tổng thể và chiến lược hơn về quản lý tài sản." — Theo Vimo.cuthongthai.vn.

Câu hỏi: Tại sao 98% người Việt chưa nắm rõ về thuế suất thừa kế 10%?

Thực trạng 98% người Việt chưa nắm rõ thuế suất thừa kế vẫn là 10% là một con số đáng báo động, phản ánh "khoảng trống" lớn về hiểu biết pháp luật tài chính trong cộng đồng. Theo một khảo sát truyền thông thuế năm 2026 được dẫn trên Thue.cuthongthai.vn, nhiều người dân lầm tưởng rằng việc điều chỉnh luật mới sẽ đi kèm với việc thay đổi thuế suất, hoặc thậm chí là một sắc thuế thừa kế hoàn toàn mới.

Nguyên nhân sâu xa đến từ việc Việt Nam không có một sắc thuế độc lập mang tên "thuế thừa kế" như nhiều quốc gia phát triển. Thay vào đó, thu nhập từ thừa kế được xếp vào nhóm thu nhập chịu thuế trong Luật Thuế TNCN. Sự phức tạp trong cách thức phân loại và tính toán này khiến người dân khó tiếp cận và hiểu rõ.

Hơn nữa, thông tin về các luật thuế thường được trình bày dưới dạng văn bản pháp lý khô khan, khó hiểu đối với đại đa số công chúng. Các kênh truyền thông chưa thực sự hiệu quả trong việc đơn giản hóa và phổ biến kiến thức này một cách rộng rãi, đặc biệt là đến nhóm cá nhân có tài sản nhưng chưa từng làm thủ tục kê khai thuế thừa kế.

🦉 Cú nhận xét: "Thiếu vắng một chiến dịch truyền thông mạnh mẽ và dễ hiểu về những thay đổi cốt lõi của Luật 109/2025 đã tạo ra một khoảng cách lớn giữa quy định pháp luật và nhận thức của người dân, đặc biệt là về mức thuế suất." — Theo chuyên gia thuế trên Thue.cuthongthai.vn.

Câu hỏi: Tác động của Luật 109/2025 đến kế hoạch bảo vệ tài sản gia tộc Việt Nam là gì?

Luật 109/2025, dù không tăng thuế suất, nhưng lại đặt ra những thách thức mới và cơ hội cho các gia đình Việt trong việc lập kế hoạch bảo vệ tài sản liên thế hệ. Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 20 triệu đồng là một tin tốt cho các khoản thừa kế nhỏ, giúp giảm gánh nặng hành chính. Tuy nhiên, đối với các khối tài sản lớn – đặc biệt là bất động sản tại các quận trung tâm TP.HCM (Quận 1, Quận 7) hay Hà Nội (Hoàn Kiếm, Cầu Giấy) và các danh mục đầu tư chứng khoán, cổ phần doanh nghiệp – mức thuế 10% trên phần vượt ngưỡng vẫn là một con số đáng kể.

Sự mở rộng phạm vi tài sản chịu thuế sang các loại hình mới như tài sản số, vàng miếng, tín chỉ carbon… đòi hỏi các gia đình phải có cái nhìn toàn diện hơn về tổng giá trị di sản của mình. Việc xác định giá trị các tài sản này trong thực tế có thể phức tạp hơn nhiều so với tài sản truyền thống, và cần sự tư vấn chuyên sâu để kê khai chính xác, tránh các rủi ro pháp lý về sau.

May mắn thay, quy định miễn thuế hoàn toàn cho thừa kế bất động sản giữa vợ chồng, cha mẹ – con cái, ông bà – cháu, anh chị em ruột vẫn được giữ nguyên. Đây là điểm then chốt, phù hợp với văn hóa chuyển giao tài sản trong nội tộc của người Việt, đặc biệt là ở các tỉnh vệ tinh như Bình Dương, Đồng Nai, Hưng Yên. Các gia đình cần tận dụng tối đa quy định này để tối ưu hóa việc chuyển giao tài sản mà không phải chịu thuế.

🦉 Cú nhận xét: "Luật 109/2025 không làm 'thuế thừa kế' trở nên nặng hơn về thuế suất, nhưng mở rộng phạm vi tài sản chịu thuế và nâng ngưỡng lên 20 triệu đồng, khiến người Việt cần cập nhật kiến thức và xây dựng chiến lược quản trị tài sản phù hợp với bối cảnh mới từ 2026 trở đi." — Theo Vimo và Dedica Law Firm.

Câu hỏi: Các gia tộc thành công trên thế giới và Việt Nam đã làm gì để bảo vệ di sản?

Các gia tộc thành công trên thế giới và Việt Nam đều hiểu rằng bảo vệ di sản không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là chiến lược liên thế hệ. Họ thường sử dụng các cấu trúc pháp lý phức tạp như Trust (Quỹ tín thác) hoặc Family Holding Company (Công ty Holding gia đình) để quản lý tài sản. Trust cho phép tài sản được chuyển giao cho người thụ hưởng theo các điều kiện cụ thể do người lập Trust đặt ra, đồng thời bảo vệ tài sản khỏi các tranh chấp và thuế. Trong khi đó, Family Holding Company giúp tập trung quyền kiểm soát các doanh nghiệp và tài sản, tạo ra một cấu trúc quản trị chuyên nghiệp cho gia tộc.

Tại Việt Nam, dù Trust chưa phổ biến, nhưng các công ty Holding gia đình ngày càng được ưa chuộng, đặc biệt là với các gia đình doanh nhân lớn. Các công ty này không chỉ giúp quản lý hiệu quả các khoản đầu tư, bất động sản, mà còn là công cụ để phân chia lợi ích và quyền lực giữa các thành viên gia tộc một cách có hệ thống, minh bạch. Điều này giúp giảm thiểu các rủi ro từ việc phân mảnh tài sản và tranh chấp thừa kế.

Một chiến lược quan trọng khác là việc lập di chúc và các hợp đồng tặng cho, thừa kế rõ ràng. Các gia đình thành công thường không để việc phân chia tài sản trở thành gánh nặng cho thế hệ sau. Họ chủ động tìm đến các chuyên gia pháp lý và tài chính để xây dựng một kế hoạch thừa kế chi tiết, bao gồm cả việc tận dụng các quy định miễn thuế cho chuyển giao tài sản nội tộc. Điều này thể hiện sự chuẩn bị chu đáo và tầm nhìn dài hạn cho sự thịnh vượng bền vững của gia tộc.

🦉 Cú nhận xét: "Việc lập kế hoạch tài sản sớm và sử dụng các công cụ pháp lý phù hợp là chìa khóa để đảm bảo sự chuyển giao tài sản suôn sẻ, giảm thiểu rủi ro thuế và tranh chấp cho các gia tộc, cả ở Việt Nam và quốc tế." — Theo Forvis Mazars Vietnam.

Câu hỏi: Làm thế nào để gia đình tôi có thể chủ động tối ưu hóa thuế thừa kế theo Luật 109/2025?

Để chủ động tối ưu hóa thuế thừa kế theo Luật 109/2025, gia đình bạn cần thực hiện một chiến lược đa diện, kết hợp giữa hiểu biết pháp luật và lập kế hoạch tài chính thông minh. Đầu tiên, hãy rà soát lại toàn bộ danh mục tài sản của gia đình. Điều này bao gồm không chỉ bất động sản, sổ tiết kiệm, chứng khoán mà còn cả các tài sản mới nổi như tài sản số, vàng miếng, hay các quyền sở hữu khác có giá trị lớn. Việc nắm rõ tổng giá trị và loại hình tài sản là bước nền tảng để đưa ra quyết định.

Thứ hai, hãy tận dụng tối đa các quy định miễn thuế. Như đã đề cập, việc chuyển giao bất động sản giữa vợ chồng, cha mẹ – con cái, ông bà – cháu, anh chị em ruột vẫn được miễn thuế hoàn toàn. Nếu gia đình bạn có kế hoạch chuyển nhượng tài sản này, hãy cân nhắc thực hiện trong khuôn khổ các mối quan hệ được miễn thuế. Điều này có thể tiết kiệm đáng kể nghĩa vụ thuế TNCN.

Thứ ba, lập kế hoạch thừa kế rõ ràng và sớm. Đừng để đến phút cuối cùng mới nghĩ đến việc này. Việc lập di chúc, hợp đồng tặng cho hoặc các văn bản pháp lý khác càng sớm càng tốt sẽ giúp phân chia tài sản theo đúng ý nguyện của người để lại, đồng thời tránh được những tranh chấp không đáng có giữa các thành viên trong gia đình. Cân nhắc tham vấn luật sư và chuyên gia tài chính để xây dựng một kế hoạch toàn diện, có tính đến các kịch bản tương lai và biến động chính sách thuế.

🦉 Cú nhận xét: "Sự chủ động trong việc lập kế hoạch tài sản và hiểu rõ luật pháp là yếu tố quyết định để bảo vệ di sản gia tộc khỏi những mất mát không cần thiết." — Theo chuyên gia tài chính Cú Thông Thái.

Hành Động Cụ Thể Cho Gia Đình Bạn

Để đảm bảo di sản gia tộc được bảo toàn và chuyển giao một cách hiệu quả nhất dưới tác động của Luật 109/2025, Ông Chú Vĩ Mô có ba lời khuyên hành động cụ thể cho gia đình bạn:

Kết Luận

Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 mang đến những thay đổi quan trọng trong cách nhìn nhận và quản lý tài sản thừa kế tại Việt Nam. Dù ngưỡng chịu thuế được nâng lên, nhưng thuế suất 10% vẫn giữ nguyên và phạm vi tài sản chịu thuế được mở rộng, tạo ra những thách thức mới cho các gia đình. Việc 98% người Việt chưa nắm rõ điều này là một minh chứng cho sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức và chủ động lập kế hoạch tài sản.

Bảo vệ di sản gia tộc không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghệ thuật. Nó đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, hiểu biết pháp luật sâu sắc và tầm nhìn dài hạn. Bằng cách chủ động rà soát tài sản, tận dụng các quy định miễn thuế, và tham vấn chuyên gia, các gia đình Việt có thể vượt qua những thách thức của luật mới, đảm bảo sự thịnh vượng và bền vững cho các thế hệ mai sau.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng mỗi gia đình có một bối cảnh tài chính riêng. Do đó, các thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. Quý vị nên tìm kiếm lời khuyên chuyên nghiệp và cá nhân hóa cho trường hợp cụ thể của mình để đưa ra quyết định tối ưu nhất. Tìm hiểu thêm về quản lý tài sản gia tộc tại vimo.cuthongthai.vn/tai-san/gia-toc.