Quy định kế toán thuế mới 2025-2026 là tập hợp các thay đổi trọng yếu về thuế GTGT, thuế TNDN, quản lý hộ kinh doanh và chứng từ thanh toán tại Việt Nam. Các thay đổi này bao gồm việc giảm 2% thuế GTGT, bãi bỏ ngưỡng thanh toán tiền mặt dưới 20 triệu đồng cho khấu trừ đầu vào, nâng ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không chịu thuế lên 200 triệu đồng/năm, và sử dụng CCCD thay mã số thuế cá nhân.

Câu hỏi: Tại sao kế toán phải cập nhật ngay các quy định thuế mới 2025-2026?

Chào bạn, tôi là Cú Kiểm Toán. Sau hơn chục năm lăn lộn với sổ sách, tôi hiểu nỗi lo của anh em kế toán mỗi khi có luật mới. Giai đoạn 2025-2026 này, hệ thống thuế và kế toán Việt Nam đang bước vào một đợt điều chỉnh mạnh mẽ, dồn dập các luật, nghị định mới. Nếu không cập nhật kịp thời, rủi ro truy thu, phạt hành chính là điều khó tránh khỏi. Thậm chí, theo kinh nghiệm của tôi, việc bỏ lỡ các chính sách ưu đãi cũng là một dạng "mất tiền" không đáng có.

Theo phân tích từ Cú Kiểm Toán (thue.cuthongthai.vn).

Các thay đổi này không chỉ đơn thuần là điều chỉnh con số. Nó tác động sâu rộng đến quy trình hoạt động, cách quản lý chứng từ, và thậm chí là chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và hộ kinh doanh tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM. Việc nắm rõ từ sớm giúp chúng ta chủ động điều chỉnh, tránh những cú sốc không mong muốn.

🦉 Cú nhận xét: "Việc bãi bỏ ngưỡng 20 triệu đồng cho thanh toán tiền mặt và bắt buộc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ GTGT đầu vào sẽ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình số hóa giao dịch và minh bạch hóa dòng tiền trong doanh nghiệp." – trích dẫn phân tích về Luật thuế GTGT 2024. Đây là một động thái lớn, không thể xem nhẹ.

Hãy cùng Cú Kiểm Toán điểm qua những điểm mấu chốt nhất mà bạn cần biết để vững vàng trong giai đoạn chuyển đổi này. Tôi sẽ chia sẻ những gì tôi đã "soi kỹ từng con số" và đúc kết được.

Câu hỏi: Chính sách giảm thuế GTGT 2% kéo dài đến bao giờ và có gì cần lưu ý?

Chính sách giảm 2% thuế GTGT (từ 10% xuống 8%) là một cứu cánh lớn cho doanh nghiệp. Theo Luật Thuế GTGT mới (Luật số 48/2024/QH15) và các nghị định hướng dẫn, chính sách này sẽ được tiếp tục kéo dài từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026. Đây là một giai đoạn dài ưu đãi, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian phục hồi và phát triển. Tuy nhiên, đừng mừng vội, không phải tất cả hàng hóa, dịch vụ đều được giảm đâu nhé!

Phòng kế toán cần đặc biệt rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp đang kinh doanh. Có một danh sách dài các nhóm hàng hóa, dịch vụ bị loại trừ, không được giảm 2% thuế GTGT. Chúng bao gồm: viễn thông, công nghệ thông tin, tài chính – ngân hàng, bất động sản, một số sản phẩm khai khoáng, dầu mỏ tinh chế, hóa chất, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, v.v. Nếu áp sai thuế suất, rủi ro truy thu là rất cao. Năm ngoái, một công ty bạn của tôi ở Quận 1, TP.HCM đã suýt bị truy thu hàng trăm triệu vì nhầm lẫn ở điểm này.

Doanh nghiệp cần cập nhật hệ thống ERP hoặc phần mềm kế toán để tự động phân loại đúng nhóm hàng và áp dụng thuế suất chính xác. Điều này không chỉ giúp tuân thủ mà còn tối ưu hóa chi phí thuế. Bạn có thể so sánh thuế 2025 vs 2026 trên Cú Thông Thái để có cái nhìn tổng quan.

🦉 Cú nhận xét: Chính sách giảm 2% GTGT từ 10% xuống 8% tương ứng mức giảm 20% trên phần thuế phải nộp. Đây là một con số đáng kể, đủ để doanh nghiệp có thêm nguồn lực nếu biết tận dụng đúng cách.

Câu hỏi: Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt có còn ngưỡng 20 triệu đồng không?

Đây là một trong những thay đổi "đau đầu" nhất với nhiều kế toán, đặc biệt là những ai vẫn quen với các giao dịch tiền mặt nhỏ lẻ. Từ 01/07/2025, theo khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024, mọi hàng hóa, dịch vụ mua vào muốn được khấu trừ GTGT đầu vào đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Ngưỡng dưới 20 triệu đồng được phép trả tiền mặt như trước đây đã chính thức bị bãi bỏ hoàn toàn (trừ một số trường hợp đặc thù rất hẹp).

Điều này có nghĩa là gì? Kế toán viên không còn đường lùi. Bạn buộc phải làm việc lại với tất cả nhà cung cấp, yêu cầu họ chuyển từ thanh toán tiền mặt sang chuyển khoản hoặc các phương thức không dùng tiền mặt khác. Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với ngân hàng (như Vietcombank, BIDV) để chuẩn hóa sao kê và các chứng từ liên quan. Một sao kê ngân hàng rõ ràng, khớp với hóa đơn là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi khấu trừ thuế của doanh nghiệp.

Theo kinh nghiệm của tôi, việc thay đổi thói quen thanh toán của cả hệ thống nhà cung cấp không phải là chuyện ngày một ngày hai. Hãy bắt đầu ngay từ bây giờ. Càng chậm trễ, rủi ro mất quyền khấu trừ thuế càng cao. Đây là lúc cần sự quyết liệt từ ban lãnh đạo và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của phòng kế toán.

🦉 Cú nhận xét: Việc bãi bỏ ngưỡng 20 triệu đồng là một bước tiến lớn trong công cuộc số hóa và minh bạch hóa dòng tiền. Nó đòi hỏi doanh nghiệp phải thích nghi nhanh chóng, nếu không muốn bị "mất tiền oan" do không được khấu trừ thuế đầu vào.

Câu hỏi: Khi nào doanh nghiệp được hoàn thuế GTGT đầu vào theo luật mới?

Luật mới mang đến tin vui cho một số đối tượng doanh nghiệp về hoàn thuế GTGT. Cụ thể, nếu doanh nghiệp chỉ sản xuất, cung ứng hàng hóa dịch vụ chịu thuế suất 5%, sau 12 tháng (hoặc 4 quý) có số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên thì sẽ được hoàn thuế. Đây là một điểm mới rất đáng chú ý.

Trước đây, điều kiện hoàn thuế khá chặt chẽ, và nhiều doanh nghiệp với hoạt động đặc thù thường gặp khó khăn. Với quy định mới này, các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu (áp thuế suất 0%) hoặc các dịch vụ chịu thuế suất 5% sẽ có cơ hội hoàn thuế rõ ràng hơn. Ví dụ, một công ty chuyên xuất khẩu phần mềm hoặc dịch vụ tư vấn ra nước ngoài, hoặc các doanh nghiệp sản xuất nông sản áp thuế 5%, nếu có số thuế đầu vào lớn tích lũy, có thể lập kế hoạch hoàn thuế theo chu kỳ.

Phòng kế toán cần thiết lập hệ thống theo dõi chặt chẽ số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ. Đừng để vượt quá ngưỡng mà không chuẩn bị hồ sơ. Việc hoàn thuế kịp thời giúp doanh nghiệp có thêm dòng tiền để tái đầu tư hoặc sử dụng cho các mục đích kinh doanh khác. Bạn có thể tự kiểm tra các điều kiện khấu trừ và hoàn thuế trên các công cụ tại Lịch Nộp Thuế của Cú Thông Thái.

Câu hỏi: Sàn TMĐT sẽ khấu trừ thuế thay cho hộ/cá nhân kinh doanh như thế nào?

Nếu doanh nghiệp của bạn có mở thêm kênh bán lẻ trên các sàn thương mại điện tử (TMĐT) có chức năng thanh toán, hãy lưu ý điểm này. Từ 01/07/2025, các sàn TMĐT này sẽ phải khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng của họ, theo Điều 4 Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Đây là một động thái mạnh mẽ của cơ quan thuế nhằm chống thất thu từ kinh tế số.

Điều này thay đổi hoàn toàn cách kế toán theo dõi doanh thu và thuế đối với các nhà phân phối là cá nhân hoặc hộ kinh doanh. Thay vì cá nhân/hộ kinh doanh tự kê khai và nộp thuế, thông tin thuế sẽ được sàn cung cấp trực tiếp cho cơ quan thuế và thực hiện nghĩa vụ khấu trừ. Điều này giảm bớt gánh nặng kê khai cho cá nhân/hộ kinh doanh, nhưng tăng yêu cầu đối chiếu dữ liệu cho doanh nghiệp có giao dịch với họ.

Với vai trò là một doanh nghiệp, bạn cần hiểu rõ cơ chế này để đảm bảo các giao dịch với đối tác là hộ/cá nhân kinh doanh trên sàn TMĐT được hạch toán đúng. Thông tin thuế từ sàn sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng để đối chiếu. Một lần nữa, sự minh bạch và số hóa là chìa khóa. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Thuế Thương Mại Điện Tử trên Cú Thông Thái để hiểu rõ hơn.

🦉 Cú nhận xét: Đây là bước đi tất yếu để chống thất thu trong hoạt động thương mại điện tử và kinh doanh nền tảng số. Các doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh tại đây cũng sẽ phải nộp thuế TNDN.

Câu hỏi: Ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không chịu thuế GTGT/TNCN thay đổi ra sao?

Tin vui cho các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ! Ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT và TNCN đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã được nâng từ 100 triệu đồng/năm lên 200 triệu đồng/năm, bắt đầu áp dụng từ 01/01/2026. Luật Thuế GTGT mới (Luật số 48/2024/QH15) cũng quy định rõ hộ, cá nhân có doanh thu hằng năm từ 200 triệu đồng trở xuống thuộc diện không chịu thuế GTGT.

Điều này có ý nghĩa rất lớn, đặc biệt đối với các chợ truyền thống ở Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, nơi hộ kinh doanh chiếm tỷ lệ lớn. Việc nâng ngưỡng 100% (từ 100 triệu lên 200 triệu) giúp giảm đáng kể số lượng hộ phải nộp thuế GTGT và TNCN, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế cá thể phát triển. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức mới cho cơ quan thuế trong việc giám sát và quản lý dữ liệu doanh thu thực tế. Kế toán doanh nghiệp có giao dịch với các đối tượng này cần cập nhật để áp dụng đúng.

Một số nguồn hướng dẫn kế toán cuối năm 2025 thậm chí ghi nhận ngưỡng doanh thu hộ kinh doanh không phải nộp TNCN ở mức ≤ 500 triệu/năm trong một số trường hợp, khiến thị trường xuất hiện vùng "mù thông tin" nếu chỉ dựa vào chia sẻ nội bộ. Cú Kiểm Toán khuyên bạn luôn đối chiếu với văn bản pháp luật chính thức để tránh rủi ro. Bạn có thể kiểm tra nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh tại Thuế Hộ Kinh Doanh trên Cú Thông Thái.

Câu hỏi: Số định danh cá nhân (CCCD) thay thế mã số thuế cá nhân từ khi nào?

Đây là một trong những bước tiến quan trọng nhất trong công cuộc số hóa quản lý thuế cá nhân. Từ 01/07/2025, số định danh cá nhân (CCCD) sẽ chính thức thay thế mã số thuế cá nhân trong quản lý thuế theo Thông tư 86/2024/TT-BTC và Luật Quản lý thuế. Điều này tạo nền tảng vững chắc để kết nối dữ liệu thu nhập, bảo hiểm, ngân hàng và các giao dịch điện tử của mỗi cá nhân.

Đối với phòng kế toán, điều này có nghĩa là bạn cần cập nhật thông tin của người lao động và các cá nhân có liên quan trong hệ thống. Việc quản lý thông tin sẽ trở nên tinh gọn và đồng bộ hơn. Khi khai báo thuế TNCN, thay vì nhập mã số thuế, bạn sẽ sử dụng số CCCD. Điều này giảm thiểu sai sót do trùng lặp hoặc nhầm lẫn mã số thuế cũ.

Hệ thống quản lý thuế cũng sẽ được nâng cấp để đồng bộ hóa dữ liệu dựa trên CCCD. Đây là một phần của xu hướng số hóa quản lý thuế tổng thể, hướng tới một hệ thống thuế hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Bạn có thể sử dụng các công cụ trên Cú Thông Thái như Tính Thuế TNCN để xem cách cập nhật này sẽ được tích hợp.

🦉 Cú nhận xét: Việc sử dụng CCCD thay mã số thuế cá nhân là một bước tiến lớn, giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường khả năng kết nối dữ liệu liên ngành, hỗ trợ chống thất thu thuế hiệu quả hơn.

Câu hỏi: Doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh online tại Việt Nam có phải nộp thuế TNDN không?

Luật Thuế TNDN 2025 (Luật số 67/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/10/2025, áp dụng cho kỳ tính thuế TNDN năm 2025, giữ nguyên thuế suất chung là 20%. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là luật này mở rộng đối tượng chịu thuế với doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú nhưng phát sinh thu nhập tại Việt Nam, đặc biệt là qua thương mại điện tử và nền tảng số.

Điều này có nghĩa là các tập đoàn công nghệ lớn, các nền tảng xuyên biên giới, dù không đặt văn phòng hay nhân sự tại Việt Nam, nhưng có doanh thu từ người dùng hoặc quảng cáo tại Việt Nam, vẫn sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thuế TNDN. Đây là một động thái nhằm đảm bảo công bằng thuế giữa doanh nghiệp trong nước và quốc tế, cũng như chống thất thu từ kinh tế số.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những ai hợp tác với các đối tác nước ngoài qua kênh online, cần lưu ý về các hợp đồng và điều khoản thanh toán để đảm bảo tuân thủ các quy định về thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) hoặc các nghĩa vụ khấu trừ thuế liên quan. Xu hướng này cho thấy Việt Nam đang mạnh mẽ dịch chuyển sang mô hình quản lý thuế dựa trên dữ liệu số và dòng tiền thực tế.

🦉 Cú nhận xét: Quy định này là cần thiết để bắt kịp xu hướng phát triển của kinh tế số toàn cầu. Nó giúp thu hẹp khoảng trống pháp lý, đảm bảo tất cả các hoạt động kinh doanh phát sinh lợi nhuận tại Việt Nam đều đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Case study: Công ty ABC đối mặt với 7 thay đổi thuế 2025-2026 như thế nào?

Công ty TNHH ABC tại TP.HCM, doanh thu khoảng 80 tỷ/năm, hoạt động bán buôn hàng tiêu dùng. Trước đây, ABC áp dụng thuế GTGT 10% cho phần lớn hàng hóa và thường thanh toán tiền mặt cho các nhà cung cấp nhỏ lẻ dưới 20 triệu đồng. Kế toán trưởng, chị Mai, 35 tuổi, ở Quận 7, TP.HCM, cảm thấy rất lo lắng khi nghe về hàng loạt quy định mới.

Câu hỏi: Chị Mai, chị đã xử lý thế nào khi chính sách giảm thuế GTGT 2% kéo dài nhưng có danh mục loại trừ?

Chị Mai chia sẻ: "Lúc đầu tôi mừng lắm khi nghe giảm thuế GTGT kéo dài đến hết 2026. Nhưng khi Cú Kiểm Toán phân tích kỹ về danh mục loại trừ, tôi mới tá hỏa. Chúng tôi có nhập một số mặt hàng hóa chất tẩy rửa, thuộc danh mục chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, tức là không được giảm. Ngay lập tức, tôi phải rà soát lại toàn bộ danh mục sản phẩm, đối chiếu với danh mục loại trừ của Bộ Tài chính. Sau đó, chúng tôi cập nhật lại phần mềm kế toán để tự động phân loại và áp đúng thuế suất 8% hoặc 10%. Nếu không có cảnh báo từ Cú Kiểm Toán, chắc chắn sẽ có rủi ro truy thu."

Câu hỏi: Việc bãi bỏ ngưỡng thanh toán tiền mặt dưới 20 triệu đồng ảnh hưởng thế nào đến ABC?

Chị Mai thở dài: "Đây là điểm 'khó nhằn' nhất. Chúng tôi có hàng chục nhà cung cấp nhỏ, quen thanh toán tiền mặt. Từ 01/07/2025, tất cả các hóa đơn mua vào đều phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ GTGT đầu vào. Tôi phải tổ chức họp khẩn với phòng mua hàng, yêu cầu họ thông báo và làm việc lại với tất cả nhà cung cấp. Chúng tôi cũng phải phối hợp với Vietcombank để chuẩn hóa các sao kê, đảm bảo mọi giao dịch đều có dấu vết rõ ràng. Nhờ có công cụ OCR Bảng Lương AI của Cú Thông Thái, chúng tôi cũng bắt đầu số hóa các chứng từ, giảm bớt gánh nặng giấy tờ."

Câu hỏi: ABC có tận dụng được cơ hội hoàn thuế GTGT đầu vào mới không?

Chị Mai hào hứng: "Chúng tôi có mảng xuất khẩu hàng tiêu dùng sang thị trường Campuchia và Lào, áp thuế suất 0% cho một số hoạt động. Theo luật mới, nếu thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết đạt 300 triệu đồng sau 12 tháng, chúng tôi sẽ được hoàn. Tôi đã lập kế hoạch theo dõi chặt chẽ số thuế đầu vào này. Trước đây, tôi cứ nghĩ hoàn thuế rất khó, nhưng với quy định rõ ràng hơn, tôi thấy có cơ hội tốt để tối ưu dòng tiền. Công cụ Timeline Thuế Thai Kỳ của Cú Thông Thái cũng giúp tôi hình dung các mốc thời gian quan trọng, dù không phải là hoàn thuế."

Câu hỏi: Với việc sàn TMĐT khấu trừ thuế thay, ABC thay đổi cách quản lý ra sao?

Chị Mai cho biết: "ABC đang mở rộng kênh bán lẻ trên các sàn TMĐT lớn. Khi biết các sàn sẽ khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ/cá nhân kinh doanh, tôi nhận ra mình cần thay đổi cách đối chiếu. Thay vì chờ các hộ kinh doanh tự kê khai, chúng tôi sẽ dựa vào dữ liệu mà sàn cung cấp. Điều này giảm bớt rủi ro sai sót từ phía đối tác nhỏ, nhưng yêu cầu chúng tôi phải chủ động đối chiếu thông tin với sàn để đảm bảo không có chênh lệch. Đây là một ví dụ rõ ràng về xu hướng số hóa quản lý thuế."

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: 3 Mẹo Tiết Kiệm Thuế Hợp Pháp Từ Cú Kiểm Toán

Với những thay đổi dồn dập trong giai đoạn 2025-2026, việc "nắm luật trong tay" không chỉ là tuân thủ mà còn là cơ hội để tối ưu hóa chi phí thuế. Từ kinh nghiệm của tôi, đây là 3 mẹo bạn nên áp dụng ngay:

1. Chuẩn hóa quy trình nội bộ và số hóa chứng từ từ A-Z

Chỉ đọc luật thôi chưa đủ. Doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ quy trình mua hàng, bán hàng, hợp đồng, và đặc biệt là phương thức thanh toán. Với việc bắt buộc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho mọi giao dịch khấu trừ GTGT đầu vào, việc số hóa chứng từ và tích hợp hệ thống kế toán là cực kỳ quan trọng. Hãy đảm bảo mọi giao dịch đều có dấu vết điện tử rõ ràng. Sử dụng các công cụ như OCR Bảng Lương AI để tự động hóa việc nhập liệu, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

2. Tăng cường hợp tác với ngân hàng và sàn TMĐT

Do yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và cơ chế khấu trừ nộp thuế thay của sàn TMĐT, phòng kế toán cần thường xuyên đối chiếu dữ liệu với ngân hàng và các sàn. Đừng để có sự chênh lệch giữa số liệu kế toán nội bộ và dữ liệu mà cơ quan thuế có thể truy xuất từ ngân hàng hoặc sàn. Một mối quan hệ tốt với ngân hàng giúp bạn dễ dàng lấy sao kê, xác nhận giao dịch khi cần. Với sàn TMĐT, hãy yêu cầu họ cung cấp báo cáo thuế định kỳ để đối chiếu.

3. Phân loại rõ đối tượng giao dịch và chuẩn bị năng lực phân tích dữ liệu

Với việc nâng ngưỡng doanh thu cho hộ kinh doanh và thay đổi mã số thuế cá nhân sang CCCD, doanh nghiệp cần phân loại rõ đối tác là cá nhân/hộ kinh doanh hay doanh nghiệp để áp dụng đúng nghĩa vụ khấu trừ, kê khai. Hơn nữa, xu hướng số hóa đòi hỏi kế toán không chỉ ghi chép mà phải phân tích số liệu theo kỳ, nhận diện sớm cơ hội hoàn thuế, ưu đãi thuế suất và rủi ro truy thu. Bạn có thể sử dụng công cụ so sánh thuế 2025 vs 2026 để nhận diện những thay đổi quan trọng.

Kết Luận

Giai đoạn 2025-2026 là một thời điểm đầy thách thức nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam. Việc nắm bắt kịp thời các quy định kế toán thuế mới, chủ động chuẩn hóa quy trình và tận dụng công nghệ là chìa khóa để không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh. Đừng để những thay đổi này trở thành gánh nặng, hãy biến chúng thành lợi thế cạnh tranh.

Cú Kiểm Toán luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình này. Hãy sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để tự kiểm tra và quản lý nghĩa vụ thuế một cách hiệu quả nhất.