Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho startup và doanh nghiệp nhỏ (SME) giai đoạn 2025-2026 là các chính sách mới nhằm miễn hoặc giảm thuế TNDN trong những năm đầu hoạt động hoặc dựa trên doanh thu. Mục tiêu là thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và hỗ trợ khu vực SME phát triển bền vững.

Câu hỏi: Chính sách ưu đãi thuế TNDN 2025-2026 có gì mới cho startup và doanh nghiệp nhỏ?

Theo kinh nghiệm của tôi, mỗi khi chính sách thuế thay đổi, đó vừa là thách thức vừa là cơ hội vàng. Giai đoạn 2025-2026 này, Việt Nam đang mở ra một 'cửa sổ vàng' cho các startup và doanh nghiệp nhỏ (SME) thông qua hàng loạt ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cực kỳ hấp dẫn. Đây không chỉ là lời hứa suông trên giấy, mà là những con số cụ thể có thể giúp doanh nghiệp bạn tiết kiệm hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

Căn cứ Nghị quyết 198/QH15 và các nghị định hướng dẫn sắp có hiệu lực, Luật Thuế TNDN sửa đổi từ 01/10/2025 sẽ chuyển sang cơ chế thuế suất phân tầng theo doanh thu, thay vì mức 20% đồng loạt như trước. Điều này có nghĩa là, doanh nghiệp nhỏ hơn sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn, thậm chí miễn thuế hoàn toàn. Cụ thể, các ưu đãi được thiết kế sâu hơn, giúp giảm mạnh gánh nặng thuế trong 5-15 năm đầu hoạt động của doanh nghiệp.

🦉 Cú nhận xét: Theo một chuyên gia chính sách chia sẻ trên TheLeader, "Việc chuyển từ một mức thuế TNDN đồng loạt 20% sang cơ chế phân tầng theo doanh thu, kết hợp ưu đãi cho đổi mới sáng tạo, cho thấy định hướng rất rõ ràng của Việt Nam trong việc ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và startup." Đây là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sự ủng hộ từ Nhà nước.

Câu hỏi: Các ưu đãi thuế TNDN cụ thể là gì và áp dụng cho ai?

Bạn cần soi kỹ từng con số, từng điều kiện để biết doanh nghiệp mình thuộc diện nào. Có ba nhóm ưu đãi chính mà Cú Kiểm Toán muốn bạn nắm rõ:

Ưu đãi cho Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đăng ký kinh doanh lần đầu

Nếu bạn mới khởi nghiệp và đăng ký kinh doanh lần đầu, tin vui là bạn sẽ được miễn 100% thuế TNDN trong 3 năm đầu. Thời gian này được tính kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc từ khi phát sinh doanh thu chịu thuế, tùy theo hướng dẫn chi tiết. Đây là một nền tảng vững chắc cho rất nhiều SME mới thành lập tại các địa phương như Cần Thơ, Bình Dương, Bắc Ninh.

Hãy hình dung, nếu một SME tại TP.HCM có lợi nhuận chịu thuế khoảng 1 tỷ đồng/năm trong 3 năm đầu, việc miễn 100% thuế TNDN (mức phổ biến 20%) có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 600 triệu đồng trong 3 năm. Số tiền này có thể dùng để tái đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh, hoặc đơn giản là tạo ra dòng tiền ổn định hơn trong giai đoạn khởi sự đầy khó khăn.

Ưu đãi cho Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup đổi mới sáng tạo)

Đối với các startup tập trung vào đổi mới sáng tạo, chính sách còn ưu đãi sâu hơn. Theo Nghị quyết 198/QH15 và Nghị định 20/2025, các startup dạng này sẽ được miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo. Chính sách này nhắm thẳng vào các startup công nghệ, chuyển đổi số, fintech, healthtech… vốn tập trung nhiều ở Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.

Con số không hề nhỏ. Ví dụ, một startup đổi mới sáng tạo ở Hà Nội với lợi nhuận chịu thuế 2 tỷ đồng/năm, việc miễn 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo có thể giúp họ tiết kiệm khoảng 1,2–1,6 tỷ đồng tiền thuế TNDN so với việc phải nộp đủ thuế suất 20%. Đây là nguồn lực khổng lồ để đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), nhân sự chất lượng cao.

🦉 Cú nhận xét: Theo phân tích của một chuyên gia thuế được Techcombank trích dẫn: "Miễn 2 năm và giảm 50% thuế TNDN trong 4 năm tiếp theo giúp startup đổi mới sáng tạo tập trung nhiều hơn vào R&D, thay vì phải dành phần lớn lợi nhuận để nộp thuế." Điều này cho thấy tầm nhìn dài hạn của chính sách.

Ưu đãi theo doanh thu từ 01/10/2025 và ưu đãi ngành, lĩnh vực

Luật Thuế TNDN mới quy định doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 3 tỷ đồng/năm sẽ được miễn thuế TNDN. Nếu doanh thu từ 3–50 tỷ đồng/năm, bạn sẽ áp dụng thuế suất ưu đãi 15%. Trên 50 tỷ đồng/năm mới chịu thuế 20%. Điều này cực kỳ quan trọng, bởi theo các bài viết phân tích chính sách thuế mới 2025–2026, tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm chiếm phần lớn trong nhóm SME mới thành lập. Họ sẽ là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ miễn thuế TNDN theo cơ chế doanh thu này.

Ngoài ra, các dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu khoa học, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sản xuất phần mềm còn được hưởng ưu đãi đặc biệt: áp dụng thuế suất 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% thuế trong 9 năm tiếp theo. Đây là một cam kết mạnh mẽ để thu hút đầu tư vào các ngành mũi nhọn. Các dự án tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn cũng được hưởng thêm ưu đãi về thuế nhập khẩu trong 5 năm đầu.

Để bạn dễ hình dung, Cú Kiểm Toán đã tổng hợp các mức ưu đãi chính vào bảng dưới đây:

Câu hỏi: Làm thế nào để tận dụng tối đa các ưu đãi này và tránh những sai lầm thường gặp?

Theo kinh nghiệm của tôi, biết luật là một chuyện, áp dụng đúng lại là chuyện khác. Nhiều doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là các startup, thường bỏ lỡ cơ hội hoặc mắc lỗi do thiếu kinh nghiệm thực tế. Đây là lúc bạn cần soi kỹ các bài học xương máu.

Bài học 1: Hạch toán riêng phần thu nhập được ưu đãi

Đây là điều tối quan trọng. Theo Nghị định 20/2025 và các hướng dẫn, doanh nghiệp phải hạch toán riêng thu nhập thuộc diện ưu đãi. Nếu bạn không tách bạch rõ ràng thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo hoặc thu nhập được miễn thuế, cơ quan thuế sẽ rất khó kiểm tra và xác định đúng phần thuế bạn được miễn, giảm. Tôi đã thấy nhiều doanh nghiệp nhỏ tại Cần Thơ, Đà Nẵng gặp rắc rối lớn khi quyết toán thuế chỉ vì không làm đúng bước này.

Hãy đảm bảo hệ thống kế toán của bạn đủ mạnh để phân loại và ghi nhận rõ ràng từng loại thu nhập. Nếu không, bạn có thể sử dụng các công cụ hỗ trợ để số hóa và quản lý chứng từ một cách hiệu quả hơn.

Bài học 2: Đáp ứng đúng tiêu chí "doanh nghiệp nhỏ và vừa" và "khởi nghiệp sáng tạo"

Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và các văn bản hướng dẫn đặt ra tiêu chí rất cụ thể về doanh thu, số lao động, và lĩnh vực hoạt động. Đừng nghĩ rằng chỉ cần đăng ký là xong. Bạn phải duy trì các tiêu chí này. Ví dụ, nếu doanh thu của bạn vượt trên 100 tỷ đồng/năm hoặc số lao động trên 300 người, bạn có thể mất quyền hưởng ưu đãi trong các năm tiếp theo.

Bạn cần liên tục rà soát và đối chiếu tình hình hoạt động của mình với các tiêu chí này. Một kế hoạch tài chính và nhân sự rõ ràng sẽ giúp bạn chủ động hơn, tránh những bất ngờ không mong muốn. Đừng để mình rơi vào tình huống 'tăng trưởng quá nhanh, mất ưu đãi quá sớm'.

Bài học 3: Theo dõi mốc thời gian ưu đãi và lập kế hoạch tài chính

Thời gian miễn, giảm thuế được tính liên tục từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế hoặc được cấp giấy chứng nhận, tùy trường hợp. Điều này có nghĩa là bạn không thể 'để dành' ưu đãi cho những năm sau. Startup nên lập kế hoạch dòng tiền 5–10 năm, tận dụng tối đa giai đoạn miễn/giảm để tái đầu tư vào công nghệ, nhân sự, marketing.

Việc lập kế hoạch tài chính dài hạn sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc phân bổ nguồn lực và tối ưu hóa lợi ích từ các chính sách ưu đãi. Bạn có thể tra cứu lịch nộp thuế để không bỏ lỡ bất kỳ thời hạn quan trọng nào.

Bài học 4: Kết hợp ưu đãi thuế với ưu đãi tín dụng ngân hàng

Các ngân hàng lớn như Techcombank đã bắt đầu xuất bản hướng dẫn riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp về cách chuẩn bị trước thay đổi thuế và tận dụng sản phẩm tín dụng đi kèm. Bài học ở đây là bạn nên làm việc sớm với ngân hàng để chứng minh dòng tiền sau ưu đãi thuế, qua đó tăng cơ hội tiếp cận vốn với lãi suất thấp hơn. Dòng tiền mạnh mẽ từ việc tiết kiệm thuế là một lợi thế lớn khi đàm phán với các tổ chức tài chính.

Bài học 5: Tư vấn chuyên sâu với đơn vị kế toán – thuế

Cơ chế ưu đãi có nhiều lớp: miễn theo doanh thu, miễn theo thời gian, ưu đãi theo lĩnh vực. Việc tự mình tìm hiểu và áp dụng có thể dẫn đến sai sót. Tôi luôn khuyên các bạn nên hợp tác với công ty kế toán/thuế tại địa phương (Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ…) để lập sơ đồ ưu đãi phù hợp, thay vì chỉ hiểu chung chung. Một chuyên gia sẽ giúp bạn vạch ra chiến lược tối ưu nhất.

Câu hỏi: Tác động tài chính ước tính từ các ưu đãi này như thế nào?

Chúng ta đã nói nhiều về các ưu đãi, nhưng con số thực tế sẽ làm bạn bất ngờ. Các chính sách thuế mới từ 2025-2026 tạo ra một cú hích đáng kể cho dòng tiền của startup và SME.

Hãy xem xét tác động ước tính:

• Đối với SME đăng ký lần đầu: Nếu một SME tại TP.HCM có lợi nhuận chịu thuế khoảng 1 tỷ đồng/năm trong 3 năm đầu, việc miễn 100% thuế TNDN (mức phổ biến 20%) có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 600 triệu đồng trong 3 năm. Số tiền này tương đương với việc bạn có thêm vốn lưu động để mở rộng, tuyển dụng thêm nhân sự hoặc đầu tư vào công nghệ.
• Đối với Startup đổi mới sáng tạo: Một startup ở Hà Nội với lợi nhuận chịu thuế 2 tỷ đồng/năm, việc miễn 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo có thể giúp tiết kiệm từ 1,2–1,6 tỷ đồng tiền thuế TNDN. Đây là một con số khổng lồ, đủ để bạn đầu tư vào R&D, marketing hoặc mở rộng thị trường mà không cần phải lo lắng quá nhiều về nghĩa vụ thuế.
• Đối với doanh nghiệp doanh thu dưới 3 tỷ/năm: Từ 01/10/2025, việc miễn 100% thuế TNDN cho nhóm này sẽ giúp phần lớn SME mới thành lập không phải nộp thuế thu nhập trong giai đoạn đầu. Điều này giảm bớt gánh nặng hành chính và tài chính, cho phép doanh nghiệp tập trung vào phát triển sản phẩm và dịch vụ.

Ngoài ra, chính sách mới còn mở rộng phạm vi chi phí được tính vào chi phí hợp lý. Điều này cho phép doanh nghiệp hạch toán chi phí R&D, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giảm phát thải, trung hòa carbon… Qua đó, gián tiếp giảm thu nhập chịu thuế. Các startup công nghệ tại TP.HCM, Hà Nội đang có xu hướng tăng chi cho R&D vì biết phần này vừa được ưu đãi thu nhập, vừa được công nhận là chi phí hợp lý.

Câu hỏi: Xu hướng thị trường và bối cảnh Việt Nam ảnh hưởng thế nào đến các ưu đãi này?

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của khu vực, các chính sách thuế ưu đãi giai đoạn 2025–2026 mang màu sắc rất "Việt Nam" cả về thiết kế lẫn cách triển khai. Việc này không chỉ là ưu đãi đơn thuần mà còn là một chiến lược dài hạn.

Tại TP.HCM và Hà Nội, nơi tập trung phần lớn startup công nghệ và SME dịch vụ, ưu đãi theo doanh thu (miễn thuế TNDN với doanh thu dưới 3 tỷ đồng, áp dụng thuế suất 15% cho doanh thu 3–50 tỷ đồng) phù hợp với thực tế nhiều doanh nghiệp mất 2–3 năm mới đạt ngưỡng doanh thu ổn định. Điều này giúp founder có thể dành nguồn lực cho nhân sự, sản phẩm, marketing thay vì lo nghĩa vụ thuế ngay từ năm đầu.

Ở các địa phương như Đà Nẵng, Cần Thơ, nơi chính quyền đang tích cực xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương, việc miễn 3 năm thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, cùng với ưu đãi sâu hơn cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trở thành công cụ thu hút doanh nghiệp mới mở tại địa bàn.

🦉 Cú nhận xét: Theo bài viết chuyên đề trên Tạp chí Tài chính – Đầu tư về Nghị định 20: "Chính sách miễn thuế 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu là bước đột phá trong hỗ trợ khởi nghiệp, tạo vùng đệm tài chính ngay giai đoạn nhạy cảm nhất của vòng đời doanh nghiệp." Điều này khẳng định tầm quan trọng của các chính sách này trong việc kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.

Một điểm đáng chú ý khác là giá nhiên liệu. Mặc dù không trực tiếp liên quan đến ưu đãi thuế TNDN, nhưng chi phí vận hành luôn là mối quan tâm của doanh nghiệp. Theo dữ liệu từ Perplexity (2026-07-03), giá xăng RON 95 tại Việt Nam đang là 24.330 VND/lít. So với các nước trong khu vực, Việt Nam có mức giá khá cạnh tranh:

Việc duy trì chi phí nhiên liệu ở mức hợp lý cũng góp phần giảm gánh nặng chi phí tổng thể cho các doanh nghiệp có hoạt động vận tải hoặc logistics, gián tiếp hỗ trợ hiệu quả của các ưu đãi thuế.

Kết Luận

Nhìn tổng thể, các ưu đãi thuế TNDN giai đoạn 2025–2026 chính là "cửa sổ vàng" mà bất kỳ startup hay doanh nghiệp nhỏ nào cũng cần nắm bắt. Ai hiểu rõ chính sách, hạch toán chuẩn xác và có kế hoạch tài chính rõ ràng sẽ tiết kiệm được hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng tiền thuế, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Đừng để những sai sót nhỏ làm bạn bỏ lỡ cơ hội lớn. Hãy chủ động tìm hiểu, lập kế hoạch và nếu cần, tìm đến sự tư vấn chuyên nghiệp. Cú Kiểm Toán luôn khuyến khích bạn sử dụng các công cụ hỗ trợ để quản lý thuế và tài chính một cách hiệu quả nhất. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để tự kiểm tra và tối ưu nghĩa vụ thuế của mình.