Quy định kế toán thuế mới từ năm 2026 là những điều chỉnh lớn nhất trong nhiều năm, bao gồm việc bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh, tăng mạnh giảm trừ gia cảnh thuế TNCN, và chuẩn hóa chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, tác động trực tiếp đến mọi người dân và doanh nghiệp Việt Nam.

Giới Thiệu: 'Điểm Gãy' Lớn Của Hệ Thống Kế Toán Thuế Việt Nam

Năm 2026 không còn là xa vời. Với hệ thống kế toán – thuế tại Việt Nam, đây chính là một cột mốc lịch sử. Hàng loạt quy định mới, được Bộ Tài chính và Chính phủ ấp ủ, sẽ chính thức đổ bộ. Từ cá nhân làm công ăn lương, hộ kinh doanh nhỏ đến các doanh nghiệp lớn, không ai nằm ngoài vùng ảnh hưởng.

Cú Kiểm Toán nhận thấy, các thay đổi này không chỉ là những sửa đổi nhỏ lẻ. Chúng là một cuộc tái thiết toàn diện, một sự chuyển mình mạnh mẽ hướng tới mục tiêu mở rộng cơ sở thuế, minh bạch hóa dữ liệu, đồng thời giảm gánh nặng cho nhóm thu nhập thấp và hộ kinh doanh quy mô nhỏ. Đây là xu hướng đã được định hình rõ ràng sau giai đoạn hỗ trợ kinh tế hậu Covid-19.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ "soi kỹ từng con số", phân tích ba trục thay đổi chính: cải cách quản lý thuế hộ kinh doanh, điều chỉnh giảm trừ gia cảnh Thuế TNCN, và ban hành chế độ kế toán mới cho doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp bạn, dù ở TP.HCM, Hà Nội hay bất kỳ đâu, nắm bắt được những gì sắp diễn ra. Hãy chuẩn bị tinh thần và trang bị kiến thức để không bị động trước "cơn bão" chính sách này.

🦉 Cú nhận xét: Sự thay đổi này là cần thiết để hệ thống thuế Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế và đảm bảo công bằng hơn cho các đối tượng nộp thuế, nhưng cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía người dân và doanh nghiệp.

Bỏ Thuế Khoán, Tăng Giảm Trừ Gia Cảnh: Thuế TNCN Và Hộ Kinh Doanh Có Gì Mới?

Hai trong số những thay đổi được người dân quan tâm nhất chính là việc bãi bỏ thuế khoán cho hộ kinh doanh và việc điều chỉnh mạnh mức giảm trừ gia cảnh cho Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Những thay đổi này có hiệu lực từ 01/01/2026, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chính sách thuế.

Hộ Kinh Doanh: Không Còn Thuế Khoán, Kê Khai Theo Doanh Thu Thực Tế

Từ ngày đầu năm 2026, khái niệm "thuế khoán" sẽ chỉ còn trong sách vở. Theo Luật Quản lý thuế mới, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ phải kê khai và nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế phát sinh. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động kinh doanh, dù nhỏ nhất, cũng cần có sổ sách, hóa đơn để chứng minh.

Một tin vui cho các hộ kinh doanh nhỏ là theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN đã được nâng từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm, có hiệu lực từ năm 2026. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều hộ kinh doanh tại chợ truyền thống hay cửa hàng tạp hóa nhỏ ở các quận, huyện ngoại thành sẽ "thoát diện" nộp thuế TNCN, giảm bớt gánh nặng tài chính đáng kể.

Tuy nhiên, "thoát diện" không có nghĩa là không cần theo dõi. Tất cả các hộ kinh doanh vẫn phải có sổ sách, hóa đơn để chứng minh doanh thu, dù không phải nộp thuế. Đặc biệt, theo nội dung tập huấn chính sách thuế mới năm 2026 của cơ quan thuế, các hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng, nhất là tại các tuyến phố kinh doanh sầm uất như quận 1, quận 3 (TP.HCM) hay Hoàn Kiếm, Cầu Giấy (Hà Nội), sẽ bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử.

Để đảm bảo tuân thủ, hộ kinh doanh có thể sử dụng công cụ tính thuế hộ kinh doanh của Cú Thông Thái để dự kiến nghĩa vụ thuế của mình ngay từ bây giờ.

Giảm Trừ Gia Cảnh TNCN Tăng Mạnh: 'Dễ Thở' Hơn Cho Người Lao Động

Đối với người làm công ăn lương, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 mang đến một sự thay đổi "ấm lòng". Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh thuế TNCN được điều chỉnh tăng đáng kể. Cụ thể:

Với mức tăng này, gánh nặng tài chính của người lao động tại các thành phố lớn, nơi chi phí sinh hoạt cao, sẽ được giảm bớt. Ví dụ, một người có 2 con nhỏ ở Hà Nội, tổng giảm trừ mỗi tháng có thể lên tới 27,9 triệu đồng (15,5 triệu cho bản thân + 6,2 triệu cho con thứ nhất + 6,2 triệu cho con thứ hai). Mức này cao hơn đáng kể so với trước năm 2026.

🦉 Cú nhận xét: Mức tăng giảm trừ gia cảnh khoảng 40,9% cho bản thân và 40,9% cho người phụ thuộc là một động thái thiết thực, giúp bù đắp phần nào trượt giá và áp lực chi phí sinh hoạt, đặc biệt khi giá xăng RON 95 hiện ở mức 24.330 VND/lít (Nguồn: perplexity, 2026-06-10), ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu hàng ngày.

Điều này có nghĩa là bạn chỉ phải đóng thuế khi tổng thu nhập chịu thuế vượt qua ngưỡng giảm trừ mới này. Bạn có thể tự kiểm tra ngay thu nhập của mình bằng công cụ tính thuế TNCN hoặc công cụ tính giảm trừ gia cảnh của Cú Thông Thái.

Chính Sách Kế Toán Doanh Nghiệp Mới Và Các Điều Chỉnh Liên Quan 2025–2026

Không chỉ cá nhân và hộ kinh doanh, khối doanh nghiệp cũng sẽ đối mặt với những thay đổi lớn về chế độ kế toán và quản lý thuế. Mục tiêu cuối cùng là hướng tới sự minh bạch, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu số với cơ quan thuế.

Thông Tư 99/2025/TT-BTC: Chế Độ Kế Toán Doanh Nghiệp Chuẩn Mới

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC vào ngày 27/10/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026. Thông tư này quy định chế độ kế toán doanh nghiệp mới, áp dụng cho tất cả các loại hình doanh nghiệp bắt đầu từ hoặc sau năm tài chính 2026. Đây là một "bản cập nhật" lớn mà mọi bộ phận kế toán, đặc biệt ở các trung tâm kinh tế như TP.HCM, Bình Dương, Bắc Ninh, cần đặc biệt lưu ý.

Ngoài ra, Thông tư 101/2025/TT-BTC cũng ra đời, hướng dẫn nguyên tắc kế toán riêng cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm. Thông tư này tập trung vào việc phản ánh chặt chẽ các khoản hoa hồng, phí môi giới, nhằm kiểm soát rủi ro thất thu thuế trong lĩnh vực này.

Các Chính Sách Thuế Liên Quan Giai Đoạn 2025–2026

Bên cạnh những thay đổi lớn, có một số điều chỉnh khác mà doanh nghiệp và cá nhân không thể bỏ qua:

Bài Học Cho Người Nộp Thuế: Làm Gì Để Thích Nghi Và Tối Ưu?

Những thay đổi này không phải là thách thức không thể vượt qua, mà là cơ hội để hệ thống tài chính cá nhân và doanh nghiệp trở nên vững chắc, minh bạch hơn. Cú Kiểm Toán "mách nhỏ" bạn 3 bài học xương máu:

1. Chủ Động Nâng Cao Kiến Thức Thuế

Thời đại "thuế khoán", "nhắm mắt làm ngơ" đã qua. Người làm công ăn lương cần biết cách đăng ký người phụ thuộc đầy đủ, cập nhật giảm trừ gia cảnh mới nhất. Hộ kinh doanh cần hiểu rõ về doanh thu thực tế, hóa đơn điện tử. Doanh nghiệp phải nắm vững chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC.

Theo phân tích của một đơn vị tư vấn thuế – kế toán về Nghị định 373/2025/NĐ-CP: "Việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN lên 500 triệu đồng/năm là bước điều chỉnh quan trọng, giúp khoanh rõ đối tượng. Tuy nhiên, việc phải có sổ sách, hóa đơn là yêu cầu mới, không hề đơn giản." Đừng để bị động. Kiến thức là "vũ khí" tốt nhất.

2. "Số Hóa" Hoạt Động Kế Toán – Thuế

Số hóa là xu hướng không thể đảo ngược. Từ việc kê khai, nộp thuế đến quản lý hóa đơn, mọi thứ đều sẽ diễn ra trên nền tảng điện tử. Các hộ kinh doanh nên cân nhắc sử dụng phần mềm kế toán đơn giản, hóa đơn điện tử. Doanh nghiệp cần rà soát hệ thống ERP, đảm bảo khả năng kết nối dữ liệu với Tổng cục Thuế.

Ví dụ, bạn có thể sử dụng công cụ tính thuế bán online 2026 của CuThongThai để kiểm tra nghĩa vụ của mình khi chuyển đổi sang kê khai theo doanh thu thực tế.

3. Rà Soát Và Đào Tạo Nội Bộ Thường Xuyên

Đối với doanh nghiệp, việc rà soát lại hệ thống tài khoản, quy trình kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC là cực kỳ quan trọng. Hãy đào tạo lại đội ngũ kế toán, kiểm toán nội bộ để họ nắm vững các quy định mới. Sai sót trong hạch toán, lập báo cáo tài chính có thể dẫn tới chênh lệch thuế đáng kể và nguy cơ bị truy thu, xử phạt. Với các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp FDI tại các khu công nghiệp ở Bắc Ninh, Hải Phòng, Đồng Nai, rủi ro thanh tra – kiểm tra thuế sẽ tăng trong giai đoạn 2026–2028.

Kết Luận: Chuẩn Bị Tốt Để Vững Vàng Trước Thay Đổi

Các quy định kế toán thuế mới từ năm 2026 là một cuộc cách mạng trong hệ thống tài chính Việt Nam. Chúng không chỉ "siết" quản lý mà còn tái thiết kế hệ thống theo hướng công bằng hơn cho người thu nhập thấp, minh bạch hơn cho thị trường và tiệm cận với chuẩn mực quốc tế. Mức tăng giảm trừ gia cảnh thuế TNCN và việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế cho hộ kinh doanh đã chứng minh điều đó.

Tuy nhiên, sự "nới lỏng" ở một số điểm đi kèm với sự "siết chặt" ở những điểm khác, đặc biệt là yêu cầu về sổ sách, hóa đơn điện tử và sự minh bạch trong dữ liệu. Người Việt – dù là nhân viên văn phòng, chủ shop online hay giám đốc doanh nghiệp – đều cần nâng cấp hiểu biết tài chính – thuế của mình để thích nghi và tận dụng tối đa những cơ hội mà chính sách mới mang lại.

Đừng chờ đến phút cuối. Hãy bắt đầu tìm hiểu và chuẩn bị ngay từ bây giờ. Cú Thông Thái luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình này. Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn để kiểm tra và tối ưu nghĩa vụ thuế của mình!