Thuế thu nhập doanh nghiệp 2026 dự kiến có nhiều điểm mới, tập trung vào việc điều chỉnh các ưu đãi, quy định về chi phí được trừ và phương pháp tính thuế, nhằm đảm bảo công bằng và tăng cường nguồn thu ngân sách, theo định hướng chiến lược cải cách thuế của Bộ Tài chính.

Hôm nay, tôi là Cú Kiểm Toán, nhận được một email từ chị Mai, chủ một công ty sản xuất bao bì ở Bình Dương. Chị hỏi tôi về những thay đổi dự kiến trong chính sách Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho năm 2026. Câu hỏi của chị Mai không phải là cá biệt. Rất nhiều doanh nghiệp đang loay hoay tìm hiểu về lộ trình cải cách thuế, đặc biệt là những điểm mới mà Bộ Tài chính đang lấy ý kiến.

Tôi nhớ lại cách đây vài năm, khi Nghị định 12/2015/NĐ-CP được ban hành, rất nhiều doanh nghiệp đã bị động. Họ không kịp điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, dẫn đến những khoản thuế phát sinh không mong muốn. Kinh nghiệm cho thấy, việc nắm bắt sớm các dự thảo luật, nghị định là chìa khóa để doanh nghiệp không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa được nghĩa vụ thuế của mình.

Theo những thông tin mà Cú Kiểm Toán thu thập được từ các hội thảo chuyên đề và dự thảo sửa đổi Luật Thuế TNDN, năm 2026 sẽ mang đến những điều chỉnh đáng kể. Mục tiêu là tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn, đồng thời đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững. Vậy, đâu là những điểm mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm?

Bài học 1: Rà soát ưu đãi thuế và điều chỉnh chi phí được trừ

Một trong những định hướng lớn trong sửa đổi Luật Thuế TNDN 2026 là rà soát lại các chính sách ưu đãi thuế hiện hành. Theo Bộ Tài chính, một số ưu đãi đã không còn phù hợp hoặc chưa thực sự hiệu quả trong việc thu hút đầu tư chất lượng cao. Do đó, các doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi cần hết sức chú ý. Ví dụ, việc giảm thuế 50% cho doanh nghiệp khoa học công nghệ có thể sẽ được xem xét lại tiêu chí hoặc thời gian áp dụng.

Nghiên cứu của chuyên gia Cú Kiểm Toán tại Cú Kiểm Toán cho thấy.

🦉 Cú nhận xét: Việc rà soát này nhằm hướng các ưu đãi vào những lĩnh vực trọng điểm, có giá trị gia tăng cao, thay vì dàn trải như trước đây. Doanh nghiệp cần đánh giá lại hiệu quả thực sự của các ưu đãi đang được hưởng và chuẩn bị phương án kinh doanh nếu các ưu đãi này bị thu hẹp hoặc thay đổi.

Bên cạnh đó, các quy định về chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế cũng sẽ có những điều chỉnh. Đây là khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu doanh nghiệp không nắm rõ. Các chi phí liên quan đến xăng dầu, năng lượng, vốn là một phần không nhỏ trong chi phí hoạt động của nhiều doanh nghiệp, sẽ cần được quản lý chặt chẽ hơn. Theo dữ liệu từ Perplexity ngày 17/06/2026, giá xăng RON 95 tại Việt Nam là 24.150 VND/lít. So sánh với các nước trong khu vực, như Thái Lan 29.394 VND/lít hay Singapore 55.639 VND/lít, cho thấy chi phí năng lượng ở Việt Nam vẫn có tính cạnh tranh, nhưng biến động giá luôn là yếu tố cần kiểm soát.

Các khoản chi phí không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ hoặc vượt định mức cho phép chắc chắn sẽ bị loại trừ khi tính thuế. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải tăng cường công tác kế toán, lưu trữ chứng từ đầy đủ, minh bạch. Một ví dụ cụ thể là chi phí quảng cáo, tiếp thị, khánh tiết thường bị giới hạn ở một tỷ lệ nhất định trên tổng chi phí được trừ. Dự thảo có thể sẽ điều chỉnh tỷ lệ này hoặc bổ sung thêm các điều kiện chặt chẽ hơn.

Bài học 2: Tăng cường quản lý giao dịch liên kết và chuyển giá

Vấn đề chuyển giá và giao dịch liên kết luôn là một thách thức lớn đối với cơ quan thuế. Với xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hoặc có giao dịch với các bên liên kết ở nước ngoài ngày càng nhiều. Dự thảo Luật Thuế TNDN 2026 sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản lý giao dịch liên kết, đặc biệt là các quy định về nguyên tắc giá thị trường và tài liệu hồ sơ chuyển giá.

Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp có giao dịch liên kết phải lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và kê khai thông tin theo mẫu. Năm 2026, dự kiến các quy định này sẽ được siết chặt hơn, có thể bao gồm việc mở rộng phạm vi đối tượng phải kê khai hoặc tăng cường quyền hạn của cơ quan thuế trong việc kiểm tra, thanh tra các giao dịch này. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng giá giao dịch giữa các bên liên kết để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, gây thất thu ngân sách.

🦉 Cú nhận xét: Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ các giao dịch liên kết, đặc biệt là các khoản vay nội bộ, giá dịch vụ, giá hàng hóa mua bán giữa các công ty trong cùng tập đoàn. Việc sử dụng các công cụ phân tích giá chuyển giao sẽ là rất cần thiết để đảm bảo tuân thủ.

Một điểm đáng chú ý khác là việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS) tại Việt Nam. Lộ trình áp dụng IFRS đang được triển khai và dự kiến sẽ có tác động đáng kể đến cách hạch toán doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp. Mặc dù IFRS chủ yếu liên quan đến báo cáo tài chính, nhưng việc thay đổi cách ghi nhận có thể ảnh hưởng gián tiếp đến cơ sở tính thuế TNDN. Các doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng cho việc chuyển đổi này, đặc biệt là trong việc đối chiếu giữa lợi nhuận kế toán và lợi nhuận tính thuế.

Cụ thể, việc ghi nhận doanh thu theo IFRS 15 (Revenue from Contracts with Customers) có thể khác biệt so với Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), dẫn đến sự chênh lệch về thời điểm và giá trị doanh thu được ghi nhận. Tương tự, IFRS 16 (Leases) sẽ yêu cầu ghi nhận tài sản và nợ phải trả cho các hợp đồng thuê hoạt động, điều này có thể làm thay đổi cấu trúc bảng cân đối kế toán và các chỉ số tài chính của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến việc đánh giá rủi ro và khả năng tiếp cận vốn.

Bài học 3: Ba mẹo tiết kiệm thuế hợp pháp cho doanh nghiệp

Để đối phó với những thay đổi trong chính sách Thuế TNDN 2026, doanh nghiệp không chỉ cần tuân thủ mà còn phải có chiến lược tối ưu hóa thuế một cách hợp pháp. Dưới đây là ba mẹo mà Cú Kiểm Toán muốn chia sẻ:

1. Tối ưu hóa chi phí hợp lý, hợp lệ

Đây là nguyên tắc cơ bản nhưng luôn cần được nhấn mạnh. Mọi chi phí phát sinh phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh phải có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp, hợp lệ và thực tế phát sinh. Đặc biệt, với các chi phí có tính nhạy cảm như tiếp khách, quảng cáo, lương thưởng, cần đảm bảo tuân thủ đúng các quy định về định mức và điều kiện. Doanh nghiệp cần kiểm tra lại các quy chế nội bộ, quy trình duyệt chi để đảm bảo mọi khoản chi đều có cơ sở pháp lý vững chắc. Bạn có thể tự kiểm tra ngay các quy định về chi phí lương để đảm bảo tuân thủ.

2. Khai thác tối đa các ưu đãi thuế còn hiệu lực

Mặc dù một số ưu đãi có thể bị rà soát, nhưng vẫn còn nhiều chính sách khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực, địa bàn cụ thể. Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các quy định về ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp xã hội hóa, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, hoặc các khu kinh tế, khu công nghệ cao. Việc đáp ứng các điều kiện để được hưởng ưu đãi này có thể giúp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế. Đừng bỏ lỡ các cơ hội hợp pháp để giảm gánh nặng thuế.

3. Lập kế hoạch tài chính và thuế dài hạn

Thay vì chỉ tập trung vào việc nộp thuế hàng năm, doanh nghiệp nên xây dựng một chiến lược thuế dài hạn. Điều này bao gồm việc dự báo các khoản thu nhập, chi phí, lợi nhuận trong tương lai, cũng như các tác động tiềm ẩn từ sự thay đổi của chính sách thuế. Việc lập kế hoạch tài chính kỹ lưỡng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hoạt động kinh doanh, đầu tư và cơ cấu vốn để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực và giảm thiểu rủi ro thuế. Sử dụng các công cụ phân tích tại Cú Thông Thái có thể hỗ trợ bạn trong việc này.

Kết Luận

Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2026 hứa hẹn nhiều thay đổi quan trọng, đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chủ động. Việc nắm bắt kịp thời các dự thảo chính sách, rà soát lại cơ cấu chi phí, quản lý chặt chẽ giao dịch liên kết và xây dựng chiến lược thuế dài hạn sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp không chỉ tuân thủ mà còn tối ưu hóa được lợi ích của mình. Hãy luôn cập nhật thông tin và đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp để đảm bảo hoạt động kinh doanh của bạn luôn vững vàng trước mọi biến động.

Sử dụng 30+ công cụ tính thuế miễn phí tại thue.cuthongthai.vn